HomeLauwerzee-plannenPagina 49

JPEG (Deze pagina), 859.90 KB

TIFF (Deze pagina), 8.52 MB

PDF (Volledig document), 61.67 MB

· ·· » ~ · ·· e ··· ’¥·v ‘ ‘‘·= t ‘‘‘»‘" r W ‘’"‘ ’ ‘‘ * ‘
E
47
ningen, aangezien voor de behandeling van het bouwland
veel meer loon moet worden uitgegeven dan voor het weiland,
en lager loonen dus beschouwd moeten worden als een
factor die de omzetting van weiland in bouwland ini de
hand werkt. Wat zou dan wel de factor zijn die dit proces
in Friesland in omgekeerden zin deed verloopen? Waar-
- schijnlijk is het gedeeltelijk te wijten aan het groot grond-
bezit, omdat weiland zich beter leent tot verhuren dan
bouwland, alsmede centralisatie en algemeene ontwikkeling
op het gebied van het zuivelbedrijl. Ook zou eene ver-
hooging van het loon ten opzichte van den prijs der land-
bouwproducten in dezelfde richting werken. Maar een belang~
rijke factor zal ook de boezemstand zijn geweest. Mogelijk
zou bij een clergelijken waterstand ook in de provincie
Groningen zich het verschijnsel van cultuurwijziging in
clenzellden zin voordoen.
De omzetting van bouwland in weiland is van groote
` ’ economische beteekenis. Bij intensieve cultuur wordt jaar~ `
j lijks per l"l.A. bouwland wellicht f50,- meer arbeidsloon
Z uitgegeven dan per l-l.A. weiland. Van 189l tot lgtló
­ nam het bouwland in Friesland al met 5000 l‘l.A. het-
welk dan sedert l906 een jaarlijksche loonderving betee-
kent van f25O 000,-.
Hiertoe bepaalt zich het volledige bedrag zelfs nog niet.
De loontrekkers worden op hun beurt onmiddellijk weer
` ; loonbetalers, en dit proces herhaalt zich weer. Het vrij l
2 willekeurig gesteld bedrag van f250 000,- is slechts de
t eerste term van een atdalende reeks.
. 3E.r is reden om aan te nemen dat deze cultuurwijziging l
l verder in dezelfde richting zal verloopen, maar dat bij ge- l
. wenschte boezemstanden dit proces althans zou vertraagd
worden. Deze factor moet evenmin uit het oog worden
. verloren als de meerdere vraag naar arbeid die zich wegens
S gunstiger boezernstanden op het weiland zal voordoen.
1