HomeTheorie en bewegingPagina 8

JPEG (Deze pagina), 849.76 KB

TIFF (Deze pagina), 7.30 MB

PDF (Volledig document), 35.69 MB

6
rische en geestelijke wereld voorgesteld ,,als een proces,
cl. w. z. als een voortdurende beweging, verandering en
ontwikkeling. waarvan de inwendige gang moet worden
opgespoord door het menschelijk denken."
Ten slotte noemt Engels den eersten arbeidersopstand
te Lyon (l8l3) en de eerste nationale arbeidersbeweging,
die der Chartisten, in Engeland, die in 1838--·-18-12 haar
hoogtepunt bereikte. ,,l)e klassenstrijd tusschen proletariaat
en bourgeoisie trad op den voorgrond in de geschiedenis
der meest gevorderde landen van Europa, in dezelfde mate _
als zich daar eenerzijds de groot-industrie, anderzijds de ~
pas veroverde heerschappij der bourgeoisie ontwikkelde.’°
I)e burgerlijke staathuishoudkunde, die de harmonie aller
belangen als gevolg der vrije konkurrentie leerde, werd
door deze feiten in het ongelijk gesteld, en paste even
weinig op de nieuwe toestanden als de oude idealistische
opvatting der geschiedenis, die aan de ekonomische ver-
houdingen, wier kracht door de enorme veranderingen in
de produktie thans voor ’t eerst duidelijk te voorschijn
trad, geen bizondere aandacht had geschonken. Een nieuw
onderzoek van geschiedenis en staathuishoudkunde was
i noodig, om de nieuwe feiten in hun beteekenis voor de
ontwikkeling der menschheid te begrijpen en bracht Marx `
tot de ontdekking van het ázslurzscá zzzalcrzkzlzsnze en de E
Mrcarzè c/cr azzcerzwzrzrdc.
Het historisch materialisme wijst het socialisme zijn
plaats aan in de geschiedenis, die het, evenals alle politieke
en rechtsinstellingen, ideeën en stelsels, doet wortelen in j
de produktie- en verkeers-, in een woord: de ,,ekonomische T
verhoudingen", met wier groei en wijziging de geheele
bovenbouw van maatschappelijk zijn en denken wordt om- `
gewenteld. In het dialektisch proces dezer historische ont-
wikkeling zijn het de opkomende en ondergaande klassen
die door hun tegenstrijdigheid van ekonomische belangen
de tegenstellingen vormen, uit wier strijd en zoeken naar
bevrediging de groote drijfkracht naar nieuwe maatschappij-
vormen ontstaat.
` Deze opvatting, op het socialisme toegepast, ontneemt
hieraan het karakter van een nieuw scheppingsplan, uit de
ideeën van vrijheid, gelijkheid en broederschap ontsproten