HomeTheorie en bewegingPagina 39

JPEG (Deze pagina), 804.44 KB

TIFF (Deze pagina), 7.30 MB

PDF (Volledig document), 35.69 MB

37
i Afrika. Aan dit streven had zelfs de oude vlnternationale"
. haar ontstaan te danken: aan een meeting voor de onaf-
j hankelijkheid van Polen, in 186-l te Londen gehouden.
j Dat dit verschil tusschen theorie en beweging een bron
l van kontlikten tusschen de partijgenooten kan zijn, ligt
voor de hand.
Eene andere vraag, die tot verschil van opinie aanleiding
moet geven is deze: wat moet de houding der sociaal-
{ demokratie zijn ten opzichte van andere arbeiders-bewe-
j gingen? Moeten wij ons op een doktrinair standpunt plaatsen
of wel ons welwillend, aantrekkend toonen ten opzichte van
_ l andere arbeiders­bewegingen, zooals b.v. de vakbeweging?
Uit den aard onzer theorie, die haar eigen bron vindt
l in de wisseling der ekonomische feiten en aanneemt, dat
deze op den duur het proletariaat in onze richting brengen,
volgt reeds op zich zelf, dat eene doktrinaire taktiek niet
die der sociaal-demokratie kan zijn. Als algemeene regel
moeten wij ons ten doel stellen, door onze propaganda de
1 sociale feiten, de ekonomische klasse­solidariteit zoodanig
;, op den voorgrond te plaatsen, dat de arbeiders uit zich
zelf tot het inzicht van onze leer komen. Ook wegens de
slechte algemeene ontwikkeling der arbeiders is van een
intellektualistische propaganda, zooals mevrouw Roland
Holst aanprijst, weinig te verwachten. Evenmin zullen wij
den geloovigen arbeiders onze leer kunnen opdringen,
door hunne godsdienstige overtuiging met uiterlijke middelen
te onderdrukken. Daardoor wordt hun godsdienstig fana-
tisme niet bestreden, maar aangewakkerd en in plaats van
;, helderheid te brengen omtrent het eigenlijke doel der
j beweging, zaait men in hunne hoofden slechts verwarring.
_) llieruäit volgt natuurlijk niet, dat de sociaal­demokratie ter
I i wille van andersdenkenden haar eigen theorieën zou moeten
verdonkeremanen - dit is trouwens onmogelijk, daar de
4 r tegenpartij ze steeds voor den dag haalt - ;het beteekent
slechts, dat men het doordringen dier theorie niet als duel
der beweging voorop stelt en de politieke en ekonomische
eenheid der arbeidersklasse niet in den weg staat door de
politieke aktie der beweging te richten tegen eene levens-
beschouwing, die zijnen belijders even dierbaar is als den
sociaahdemokraat de zijne.