HomeTheorie en bewegingPagina 28

JPEG (Deze pagina), 827.94 KB

TIFF (Deze pagina), 7.31 MB

PDF (Volledig document), 35.69 MB

’, 26
op wat wijs de overgang uit den bestaanden in den ge-
A wenschten toestand zal moeten tot stand komen, en ten
anderen in welk verband het socialistische vraagstuk met
de overige menschelijke problemen, historische en philoso-
phische, te stellen zij ....
,,Vraagt ge nu welk dit probleem is, en over welk vraag-
; stuk deze wereldstrijd eigenlijk loopt, dan moet ge niet
i spreken van ,,bourgeoisie satisfaite" en ,,vierden stand"
noch ook van ,,democratie", noch eindelijk van ,,particu­
lier eigendom" en vooral niet van ,,atheïsme" of ,,onzede1ijke
· theorie"; want dit alles heeft men wel met het socialisme
vermengd, maar het maakt- er de kern, het wezen niet
van uit . . . . ~·;
,,Neen, de kern van het socialistische vraagstuk is zuiver
staathuishoudkundig van aard, en bepaalt zich tot deze
eene vraag, of de voortbrenging, de aan den manbrenging
‘ en de verdeeling der goederen behoort plaats te hebben
volgens het stelsel van wcdslrjd, of wel naar het systeem
l van g”CllZ€€iZSCádpp€Z{?.K’6 áazzdclzäzg.
Dit en dit alleen is de spil, waar heel het socialistische
X probleem om draait."
Dat het socialistische streven een verandering der pro-
duktiewijze beoogt, is volkomen waar en nog onlangs
hoorden wij hier den heer Talma verklaren, dat de ver-
dwijning van het loonstelsel en van het privaatbezit van
arbeidsmiddelen, daarmede gepaard gaande, van het stand-
punt der christelijke ethiek de sociaal­demokratie juist
aantrekkelijk maakt.
V Met alle vroegere socialistische stelsels heeft de sociaal-
i demokratie dit gemeen, dat zij in een nieuw produktiestelsel
de oplossing der bestaande maatschappelijke tegenstellingen
vindt; zij verschilt er in zooverre van, dat zij den nadruk
t legt op den klassenstrijd, uit die tegenstellingen ontstaan
en waaraan zij, als partij der arbeidende klasse, wenscht 3
, deel te nemen.
i De bezwaren van calvinistische zijde tegen den klassen-
strijd ingebracht, zijn niet van zuiver godsdienstigen, doch
van louter politieken aard. De ,,kleine luyden", die den
kern der calvinistische legertroepen vormen, hebben in de
zestiende en zeventiende eeuw in Holland en Engeland den