HomeTheorie en bewegingPagina 26

JPEG (Deze pagina), 831.98 KB

TIFF (Deze pagina), 7.31 MB

PDF (Volledig document), 35.69 MB

Fi t .
lx 24
de macht der feiten van het historisch-materialisme zullen
moeten bukken, zullen zij ook dit onderdeel der algemeene
` evolutieleer moeten zien overeenbrengen met hun godsleer j
en ik twijfel geen oogenblik, of zij zullen ook dat weten
klaar te spelen.
Maar toch blijft het historisch­materialisme als methode
j van wereldverklaring voor den Calvinist onaannemelijk. Hij
l ziet er meer in dan eene methode tot verklaring van de feiten;
hij ziet er in een nieuwe uitwerking van monistisch denken. .--
Achter elk stelsel, dat niet van God uitgaat, zoekt hij de il
_ ontkenning der Godheid. Hoewel de oogen niet kunnende
sluiten voor de evolutie op elk gebied, vreest hij elke til
cvalulzielcer als een inbreuk op de Almacht. Het onbevangen E
zoeken met lens oflancet, met statistiek en feiten­kombinatie, j
is hem een gruwel. Vie niet van de Godheid uitgaat,
diens systeem heeft ten doel, de Godheid uit te bannen. j
· Zoo staat hem in het Darwinisme dit vooral tegen, dat ·
hij het opvat als eene soort natuur-philosofie, de toepassing
i van een vooropgezet en dan atheïstisch idee, op de ver- j
klaring der natuur, hoewel Darwin’s leer juist de vrucht is
van eene reaktie tegen die natuur-philosofie, die uit een
` idee redeneerde en niet onderzocht, terwijl Darwin juist
in empirisch onderzoek zijne kracht vond.
Eene dergelijke opvatting hebben Kuyper en de zijnen
ook van het historisch materialisme, dat voor hen eene
nieuwe atheïstische philosofie is, hoewel Labriola uitdruk-
kelijk tegen deze opvatting waarschuwt, waar hij schrijft:
,,onze leer wil niet de geestelijke visie zijn van een groot
plan, maar zij is eenvoudig een mclkadc uw 0lZCZ76’l"2/Oêk.
Z Het is niet bij toeval, dat Marx van zijne ontdekking sprak
als van een ,,leiddraad". Om die reden is zij juist gelijk
aan het Darwinisme, dat ook een methode is en geen
nieuwerwetsche herhaling van de natuur-philosoüe van
Shelling c. s.” _
v Niet daardom dus is het calvinisme onvereenigbaar met E
het historisch materialisme, dat dit geen enkelen vorm van
godsdienst zou toelaten, maar omdat het niets dan de wer-
kelijkheid ziet, daarlatend, wat er buiten het bekende
mocht worden aangetroilen en dit in geen geval tot uit-
gangspunt zijner redeneering nemende.