HomeTheorie en bewegingPagina 22

JPEG (Deze pagina), 791.88 KB

TIFF (Deze pagina), 7.44 MB

PDF (Volledig document), 35.69 MB

°{j al
t
‘ 20 H
van den arbeid als groote beschavende kracht, die de kiem I
· van het logisch denken in de hersenen ontwikkelde en de
menschheid langs steeds hoogere banen opwaarts voert.
VVaar de burgerlijke wetenschap ons de oude idealen
ontnam, ons deed twijfelen of vertwijfelen aan God en de
menschheid, ons geen nieuwe toekomst openliet, daar gaf
l het aan ons denken een nieuw vergezicht, daar doet het
in de werkelijkheid idealen oprijzen, waarvoor te leven en
te sterven beide even schoon is. Alleen maar: het blijft
een theorie en eene zyävazfzfzüzg der 2:·erkeZy`kbez2i en niet
` de werK*eZyZ·he22i zelve; een s1frgy'cZ:s·a]§e/1 der beweging, maar ·
niet haar doel; het is geen dogma, waarmede de beweging l
staat of valt, geen idee, waarvan onze beweging belichaming
zou zün. f
Er geldt van, wat Labriola zegt van ’t Marxisme in het
algemeen: ,,Het Marxisme is en blijft een leer. De par-
,,tijen kunnen noch hun naam, noch hun reden van bestaan
j waan een leer ontleenen" ').
Ook deze leer zal misschien eenmaal voor een andere
moeten wijken; maar die nieuwe leer zal, wil zij levens- ’
i vatbaarheid hebben, moeten gebruik maken van wat het his-
torisch materialisme ons heeft geleerd, op het blijvende
van het historisch materialisme moeten voortbouwen.
De klassen der arbeiders bestaat, ook haar strijd tegen
het kapitalisme. De Zhearzeëzz van dien strijd kunnen door
andere worden vervangen, de beweging zelve kan alleen
door ekonomische feizfezz worden vernietigd.
i Hieruit is het te verklaren, hoe Bernstein, ondanks al
‘ zijn aanvallen op de theorie, lid heeft kunnen blijven van
onze partij. Het is niet weinig, wat hij op onze leer heeft
aangemerkt. Hij zegt, dat hij inderdaad de overwinning
van het socialisme niet van zijn innerlijke ekonomische
noodzakelijkheid afhankelijk stelt, doch het veeleer noch ,
2 voor mogelijk, noch voor noodig houdt, het een zuiver "
Z materialistische opvatting te geven.
Hij heeft het historisch materialisme, zij het in den vorm
van ,,verbetering", vrijwel afgedankt. Hij heeft Marx' waarde-
ll) Essais, blz. 87.