HomeTheorie en bewegingPagina 21

JPEG (Deze pagina), 813.61 KB

TIFF (Deze pagina), 7.42 MB

PDF (Volledig document), 35.69 MB

10
j op hun reis door het heelal, onze aarde bereiken. Dan
, zouden de arbeiders die ideeën met vreugde aangrijpen
en zoo spoedig en volledig mogelijk zoeken te verwezen-
lijken, terwijl de konservatieve kapitalisten er niet van
zouden willen weten en de vrijzinnig­demokraten er wel
eens over zouden willen praten, wat er wèl, en wat er
niet van hunne uitvoering in de praktijk terecht zou kunnen
ç komen.
¤§­ Ik wil hiermede niet zeggen, dat dus het historisch
j materialisme ons onverschillig zou moeten zijn, integendeel!
‘ Het gaf ons de methode, om de tegenwoordige beweging
l te doen kennen als een noodzakelijk produkt der geschie-
ë denis. Het geeft ons de kracht en het vertrouwen, die wij
l zoo goed kunnen gebruiken, daar het onze beweging doet
z wortelen in de diepste realiteit van het leven: de voldoe-
ning van den mensch aan zijne noodzakelijke levensbe-
. hoeften. Het bracht orde in onze verwarde denkbeelden
{ omtrent oorsprong en beteekenis der ideeën, al leert het
T ons ook niet, dat de ideeën geene waarde zouden hebben,
" zooals de heer Treub schijnt te meenen. Niemand minder dan
j Engels zelf heeft zich zoo scherp mogelijk tegen deze auto-
matische opvatting van het historisch materialisme gericht.
i ,,De politieke, juridische, philosofische, religieuze, litte-
L rarische enz. ontwikkeling", schrijft hij in een brief van
1894, ,,berust op de ekonomische, maar alle werken
ook op elkander en op den ekonomischen grondslag terug.
Het is niet zoo, dat de ekonomische toestand earzrzak,
alleen alrzfief is en al het andere slechts passief gevolg.
E Maar er is een wisselwerking op den grondslag der eko-
nomische noodzakelijkheid, die in laatste instantie beslist."
(Woltmaxin, Hist. Mat. blz. 249).
Het is dus verre van mij, om de beteekenis van het
historisch materialisme te verkleinen, eene opvatting van
l de werkelijkheid, die voor onze beweging een even ge-
' ducht geestelijk wapen is als de ontleedkunde voor de
chirurgie.
Het plaatst de beweging in den bodem der mensche-
lijke geschiedenis, die het op haar beurt vastschakelt aan
het eeuwige ontwikkelingsproces der natuurwereld, waar-
van zij de voortzetting is. Het toont ons de beteekenis