HomeTheorie en bewegingPagina 16

JPEG (Deze pagina), 828.37 KB

TIFF (Deze pagina), 7.36 MB

PDF (Volledig document), 35.69 MB

l l#l
maar evengoed kan de theorie blijken, op eene dwaling
te berusten. Al heeft nu de wetenschap gedwaald, zoodat
i ten slotte blijkt, dat men eene belangrijke theoretische
verklaring moet laten vallen, vervalt daarmede ook de
beweging?
Er wordt beweerd, dat het historisch materialisme onjuist
j zou zijn. Gesteld, dat het gelukt ware, die onjuistheid aan
` te toonen, zou men dan daardoor ook aan de klasse-
beweging der arbeiders den doodsteek hebben toegebracht?
Zou daarmede de arbeidersklasse zijn opgeheven en de
tegenstelling van belangen en toestanden tusschen bour-
geoisie en proletariaat, de zucht naar een beter leven bij de
arbeiders, de klassenstrijd van onze dagen, zijn verdwenen?
Zeer zeker niet!
llerhaaldelijk heeft de theorie der sociaal­demokratie
ingrijpende veranderingen ondergaan. Ik haal ten bewijze
` daarvan de woorden aan, gesproken door läebel op het
kongres te Hannover.
,,Getrouw aan onze taak, om voortdurend de ekonomische
,,verschijnselen waar te nemen, hebben wij in den loop
,,der laatste 30 jaren 3 maal ons program op belangrijke
` ,,punten veranderd; ik herinner aan de zinsnede _van de ,
,,ijzeren loonwet, waaraan Lassalle zulk een groote betee-
,,kenis gaf, dat hij verklaarde: ieder, die zich bij u wil
,,aansluiten, moet verklaren hoe hij staat tot de ijzeren uit
,,loonwet. Ik herinner verder aan de zinsnede uit het pro-
,,gram van Gotha: ,,arbeid is de bron van allen rijkdom"
,,en aan het woord van ,,de ééne reaktionaire massa".
Lassalle’s leer der ijzeren loonwet was eene theoretische lj
j dwaling. Zij kwam hierop neer, dat het gemiddelde arbeids-
loon onder de heerschappij van aanbod en vraag op de j)
arbeidsmarkt altijd beperkt blijft tot het noodzakelijke
levensonderhoud, dat in een volk over ’t algemeen noodig
is om te kunnen bestaan en zich voort te planten. Stijgt l
j het loon daarboven, dan vermeerdert het aanbod van arbeids-
» kracht door de vermeerdering van huwelijken en geboorten;
daalt het daar beneden, dan vermindert door de ellende
het aanbod van arbeidskracht en roept deze eene verl1oo­· ·
ging van loon te voorschijn.
ln het program van Gotha verklaarde de partij te streven