HomeEen drietal lezingen in Amerika gehoudenPagina 48

JPEG (Deze pagina), 1.00 MB

TIFF (Deze pagina), 8.59 MB

PDF (Volledig document), 47.59 MB

V f .;: ·= ‘*<··­·:-·*·€:" '1Q"C1"·v?'*"·:~:···u;rr‘. ·Y•k«i{»i7?~7¤·e¢··.«‘Ix<’T*‘7?¥»­-~«-www-r -«~vr==·v•«­ E
i Wölflin in zijn werk, ,,De klassieke kunst" over den David van Mi~ `.
chel Angelo? ,,Daarbij de onaangename beweging, hard en hoekig,
Q en de afschuwelijke driehoek tusschen de beenen; aan de schoone
Z W lijn is nergens een concessie gedaan." .
;{ ,,De figuur toont echter een wedergave der natuur, die bij deze
schaal aan het wonderbaarlijke grenst. Zij is bewonderenswaardig i
in elk detail en altijd weer verrassend. Maar eerlijk gezegd is zij door
. en door leelijk.
,,Zulke werken zijn er sedert de oudheid ten allen tijde geweest
en zoo is het weer bij Hodler. Wat waren de drie roode soldaten N
op de Marignano schilderij niet voor een geniaal werk? Men werd j
; bang voor ze, maar mooi waren ze waarachtig niet, daarom verzette ï
j men zich tegen de uitvoering. 1
,,Ik bedoel niet dat Hodler het einddoel is, maar zijn kunst is een ‘
weg en het groote ligt reeds in dezen weg, niet alleen in het einddoel; i
alleen datgene, wat geen ontwikkelingsmogelijkheid heeft, valt bui~
ten beschouwing. Wanneer dus de tegenstanders van de kunst van L
;$ Hodler zeggen, dat zijn schilderijen niet mooi zijn, dan hebben ze
'vf T bijna altijd gelijk, omdat dat een begrip is, wat daarop niet past. Op
W deze wijze slaan beide partijen elkaar voorbij. Maar de werken van
‘ Hodler zijn de uiting van een buitengewoon sterk artistiek tempera­ ij
ment; en in dat geval zijn ,,mooi en niet mooi" volkomen bijzaak." R
‘ Deze uiteenzetting zegt mijns inziens op duidelijke wijze wat voor I
·_ den indruk, die een kunstwerk naar buiten maakt, noodig is. En dat W
" j die eigenlijk met afmetingen niets te maken heeft, bewijst wel, dat ·
T men dien indruk zelfs van de schilderijen van een Breughel of Fra~ `
j gonard ontvangt. Maar zeer zeker geldt deze beschouwing in het W
1 bizonder voor de werken der architektuur, omdat die eigenschap van .
kracht juist een gevolg is van een stijlkundige behandeling krachtens
eigen scheppingsvermogen. ij
De werken van de 19de eeuw hebben daarom slechts de traditio­
gl neele schoonheid kunnen benaderen, omdat het eigen initiatief bij
j hun schepping ontbrak. Daarom bleven zij krachteloos, maar ook
daarom, niettegenstaande hun afmetingen, bleef hun de erkenning
; van het publiek verzekerd, omdat dat zelfde publiek slechts de ge- ‘
wone schoonheid begrijpt. De kunstenaars gaan echter aan deze l
, werken met onverschilligheid voorbij, omdat deze werken de kracht l
missen, die noodig is om hun belangstelling te wekken. l
, En wanneer in dezen tijd werkelijk eens een krachtig werk van l
eenvoudige zakelijkheid tot stand komt, dan wordt dat niet begre~ l
,; pen en daarom leelijk gevonden; en met concurrenties is hetzelfde
W 42
i _. . "‘`i ‘ ,,,, , .... .... ._.. .... .... . .... .... . . . . i t W