HomeEen drietal lezingen in Amerika gehoudenPagina 46

JPEG (Deze pagina), 0.99 MB

TIFF (Deze pagina), 8.56 MB

PDF (Volledig document), 47.59 MB

I , ij! ‘“ tl l l `MNU-"lp rT`!`Y`”~i""“` "°°` 4 " `ï «<»¤·»T"" _ .Y: jar", ll _ , , .
ny nieuwde neiging naar de stijlen van Lodewijk XVI en het Empire.
~ En zelfs in Amerika, waar men krachtens de bizondere vraag·­
stukken het allereerst en het principieelst een streven in moderne
4 richting zou verwachten, blijft men nog maar al te zeer aan oude
vormen hangen. Men is zelfs bij den bouw van skyscrapers begonnen
met de zuilenorden toe te passen, die natuurlijk aan zulke gebouwen
. een allervreemdsten indruk maken.
‘_`‘_ Men gebruikte ze ter versiering van de onderverdieping, die men
ziet, maar ook voor de bovenverdieping, die men nauwelijks ziet.
Maar daar de talrijke daartusschen gelegen verdiepingen natuurlijk
,ï__ niet met een opeenstapeling van zuilenorden konden worden ver~
t sierd, ontstaat een eigenaardig stijlconflict.
W Zou niet ten slotte het karakter dezer reuzengebouwen moeten »
i zijn dat van massagroepeering, met weglating van al datgene, wat
aan die uitdrukking schade kan doen? ·­ Want daarin culmineert
`§‘ dan toch ook wel het moderne zakenleven, die dus ook de architek~
ïlglïïy turale vormen voor de geheele moderne architektuur zouden kun~
Q; nen bepalen.
En toch betrekt men voor de groote particuliere paleizen nog het
liefst de voorbeelden uit het oude Europa, terwijl het toch ge~
‘l heel in overeenstemming zou zijn met de moderne cultuur
wanneer het karakter dier paleizen eveneens ware dat
van zakelijken eenvoud. Dat zou zelfs een hoogere kunst~
'. uiting beteekenen, en een nieuwen vorm, in dat gevalvan
; edelen rijkdom kunnen waarborgen.
= Met dit karakter van massagroepeering, zooals inderdaad het
J karakter der moderne architektuur moet zijn, zou tevens de filosofie
_ * der architektuur in het algemeen veranderen, hetgeen mede een
bewijs is, dat we staan aan het begin van een tijdperk van geheel
ik 9, i _ nieuwe inzichten. In de klassieke architektuur kwamen nl. steun en
ll; i last, door zuil en architraaf tot uitdrukking, een uitdrukking die dan _
j ook door de Renaissance der vorige eeuw werd overgenomen.
` Daardoor kwam Schopenhauer tot de uitspraak, dat het eenige
{ en bestendige thema der bouwkunst is dat van steun en last; haar
j beginsel moet dus zijn, dat er geen last is zonder voldoenden steun
l en geen steun zonder een daarbij passende last; dat dus de verhou~
~ ding tusschen deze beiden een juiste zij. De zuiverste uitdrukking
_ van dit thema vormen zuil en architraaf, zoodat de zuilenorde in
zekeren zin de grondtoon der geheele architektuur werd.
Mijns inziens kan echter de middeleeuwsche kunst reeds niet meer
aan deze verklaring worden getoetst, omdat zij, in tegenstelling met
40

s
j
W 1 ,l,_ Z ., a ­ l._ r , .. ._ e , ï