HomeEen drietal lezingen in Amerika gehoudenPagina 42

JPEG (Deze pagina), 0.99 MB

TIFF (Deze pagina), 8.55 MB

PDF (Volledig document), 47.59 MB

{E Z Maar ook in Renaissance stijl geeft zulk een bouwwerk tot allerlei E
inconsekwenties aanleiding, en dat te eerder, omdat het ijzer als H
·;=; modern bouwmateriaal daarbij zulk een overwegende rol speelt. Nu E
‘ _;g behoort het toch reeds tot de moeilijkste vraagstukken ijzer en steen I
harmonisch met elkaar te verbinden, omdat beide materialen, het l
een tralieachtig bewegelijk, het ander massief rustig, een tegenstrij- ’
. dig karakter vertoonen. Wordt nu een oud vormenschema gebruikt, 5
" Q?. dan wordt het bereiken van een harmonisch resultaat nagenoeg I
onmogelijk omdat de traditioneele vormen van het ijzer niet bestaan.
Het gevolg van dezen allerwonderlijksten toestand was dan ook,
dat er ijzeren kolommen kwamen met klassieke kapiteelen, ijzeren
l kapspanten met gothische venstertraceeringen enz. enz., terwijl
· wanneer het ijzer te veel bezwaren opleverde, de onderdeelen ook *
wel van gemakkelijker te bewerken materialen, zooals bijvoorbeeld
zink, werden gemaakt. Maar ook wanneer de ijzerconstructie in
haar juiste karakter werd toegepast, hetgeen ten slotte ook aesthe­ _
tisch het meest bevredigt, gaf dit evenmin een harmonische oplos~
sing, hetgeen aan tallooze bouwwerken, waaronder de meest monu-
mentale, op pijnlijke wijze voor den dag komt.
‘ Het is trouwens niet gemakkelijk zich van een traditie los te ma-
ken; het blijkt zelfs een menschelijke eigenschap te zijn om bij nieuwe f
V uitvindingen in plaats van met de dienovereenkomstige eischen ook
3 nieuwe vormen toe te passen, het allereerst de oude te probeeren.
H Zoo had de eerste spoorwegwagen, ja zelfs de locomotief den vorm
g van een oude kales, en was ook de eerste automobiel een fiacre ‘
[ · zonder paard. De eerste stoomboot was niet anders dan een zeil~ i
vi schip met raderen, welke voorbeelden nog met tallooze anderen. ,
‘ zouden vermeerderd kunnen worden. ,
Eerst langzamerhand ontwikkelt zich de zuivere artistieke vorm ‘
? uit de technisch~constructieve, die dan ten slotte ook de meest prak~
tische blijkt te zijn. En hiermee is tevens de groote waarheid uitge-
`flg? , sproken, waaraan alle architektuur moet voldoen, en waaraan alle j
H goede architektuur ook altijd heeft voldaan, dat de kunstvorm ‘
{ het resultaat moet zijn van praktische overwegingen. De groote H
l Fransche architekt Viollet~le~Duc sprak dit reeds uit met zijn for~ ‘
H mule: que toute forme, qui n'est pas ordonneé par la structure, doit ‘
être rejetée, terwijl Ruskin, de groote Engelsche, en Semper de ,
H groote Duitsche architekt, in hun werken tot gelijksoortige beschou~
wingen kwamen. ”
Ten slotte moest wel de reactie komen tegen de stijlarchitektuur
l' der negentiende eeuw, tegen een achitektuur, die dat beginsel vol- W
ë

31,
V. as,. -­ A eh` H ­,,;,j_;»«_¥»«.·»;.g_,;_g: ·«-··-·¤=vs»·gs_r·«;w«·¤•­y·»,«<­_~;­=, V.;­;...,y<>,;.gLg>;. 5_·«.§;;;{·x;,_`»4 :»· .·;·»·~-. ,;’. ·­{.,;i . ~Av W, _ < . ,. _, _` _