HomeEen drietal lezingen in Amerika gehoudenPagina 32

JPEG (Deze pagina), 1.01 MB

TIFF (Deze pagina), 8.68 MB

PDF (Volledig document), 47.59 MB

ï I
;.,·;,,l
bij de bouwkunst wel het duidelijkst blijkt, omdat deze kunst de
wetenschap behoeft om tot hoogere ontwikkeling te kunnen stijgen.
j Is niet de architektuur juist de kunst van de overeenstemming
tusschen gevoel en verstand? En is zij misschien niet daarom de
eerste der kunsten? _
,,Un malheur aujourdhui dans les arts"»-·zegtViollet~le~Duc­­·et
particulièrement dans l'architecture, c'est de croire qu'on peut prati~
quer cet art sous l'inspiration de la pure fantaisie, et qu'on élève un
Q; monument avec cette donnée très~vague qu'on veut appeler le goüt,
comme om compose une toilette de femme".
En ten slotte kan zelfs een geldig argument voor bovengenoemde "
` bewering aan het begrip van het stiliseeren worden ontleend, omdat
` stiliseeren niet anders beteekent dan een vormgeving volgens geo~ ~
metrische wetten. Een gevel is niets anders dan een geornamenteerd
vlak, terwijl een gebouw is te vergelijken met een kristal dus met
een streng stereometrisch gevormd geheel, of met een samenvoeging
van verschillende kristallen waarvan de afwijkingen door bizondere
omstandigheden zijn bepaald.
= We zouden dus door een dergelijke systematische werkwijze niet
anders handelen dan in den geest der natuur, maar ook in den geest
der Ouden, wier werken alleen reeds daarom zulk een schoonen
indruk maken. Hoe ellendig nuchter, hoe grenzeloos droog, hoe be~
schamend geesteloos is daartegenover onze moderne architektuur.
lf Want alhoewel ten slotte een geestelijke stuwkracht aan de werken
der bouwkunst de verhevenheid moet geven om ze inderdaad te
wl ï maken tot een ,,gestyleerd deel van het universum" zoo valt toch het
­ middel tot een dienovereenkomstige formale schoonheid binnen ons
. bereik.
h Ik hoop U door deze beschouwingen duidelijk te hebben ge~
jj maakt, dat een ontwerpen volgens bepaalde wetten niet alleen aan~
3 beveling verdient, maar tot de ontwikkeling van een stijlvolle archi-
`l= tektuur zelfs noodzakelijk is, De geometrie zoowel als de arithmetiek
geven de wijze aan, waarop dit moet gebeuren, zoodat bijvoorbeeld
f lf als begin voor de ontwikkeling van het beginsel in het algemeen, de
plattegrond in kwadraten kan worden ingedeeld en voor den op~
`QQI bouw een triangulatie kan worden beproefd. Ik zei als begin van de
ontwikkeling van het beginsel, omdat dat beginsel in Holland en J
door Holland's invloed in Duitschland reeds ruimere toepassing
Il heeft gevonden.
A En daar, niettegenstaande het klein aantal grondvormen der
' geometrie, toch een oneindig aantal variaties mogelijk is, kan voor
3 26
l
·a« .
gi? j 1
`ïïäp s._ 0.,.,,... t _,,,,;LW=«·«;;;,z_=,;·;·; · ···_¢#­#*=¤&ï··ï·`>==·>··<-r·?;·z­·"‘ ·:: ‘i··#¤;¢-‘¥ï*? ~‘ `€“·=ï%Z?êEï"1`£~LZ"‘*" ""7"" ` "­ ·€" ` " ‘ in ` `fI""` " Lt" V ff V f H MI H l _