HomeEen drietal lezingen in Amerika gehoudenPagina 29

JPEG (Deze pagina), 1.00 MB

TIFF (Deze pagina), 8.43 MB

PDF (Volledig document), 47.59 MB

al
e'
I
met een enkelen blik duidelijk is te zien, dat de ontwerper daarvan
met de triangulatie zeer goed vertrouwd was.
Ofschoon ook reeds aan enkele andere gebouwen een triangulatie
in den opbouw valt aan te wijzen, is echter de St. Peterskerk te
Fritzlar de eerste, die voor den torengevel een onderzoek naar de l
triangulatie toelaat. Dit onderzoek bewijst, dat de verhouding tus~
schen breedte~ en hoogte­maten, een product is van eenvoudige ge~
i ometrische constructies, waaraan eenzelfde afmeting tot grondslag
heeft gediend.
De dom van Paderborn toont aan, dat ook reeds vóór den bouw
[ van Fritzlar de architekten er naar streefden in hun ontwerpen nog
een schrede verder te gaan, door den geheelen opbouw in een ge~
_ ometrische grondfïguur te componeeren.
` Zoo worden de St. Elizabethskerk te Marburg, begonnen in het
jaar 1235, met de Lieve Vrouwenkerk te Trier, het oudste onder de
zuivere Gothische bouwwerken van Duitschland, als voorbeelden
g genoemd van een bewonderenswaardige eenheid in plan en opbouw. T
E Ook werd tengevolge van allerlei omstandigheden wel eens voor
l plan en opbouw een verschillende triangulatie gebruikt, hetgeen ’
j misschien wel de oorzaak is, dat zulke monumenten iets ongedwon~
gens krijgen. In het algemeen toch zal een te strenge toepassing van
è een dogma, een te pedant volhouden van een systeem iets droogs
tot resultaat hebben, een gevaar, waarop ik reeds in den aanvang
zinspeelde bij de verklaring dat zulk een methode middel en geen
doel moet zijn.
Zou misschien de Keulsche Dom niet te veel aan dat gebrek lijden,
waarbij de geometer den kunstenaar wat al te veel heeft onderdrukt?
Vi0llet~le­Duc geeft eenige voorbeelden van Fransche Cathe~
dralen, en toont aan hoe bijv. aan de kerk Sint~Sernin te Toulouse
de hoogten der voornaamste punten door middel van driehoeken
van 45 en 60 graden werden bepaald.
Hij bewijst daaruit dat er een geometrische verhouding bestaat
tusschen de deelen en het geheel, een soort van kristallisatie van een
groote harmonische kracht.
Ook schijnen de verhoudingen der prachtige Sainte­Chapelle te
; _ Parijs volgens een systeem van gelijkzijdige driehoeken te zijn vast~
' gesteld. En niet alleen aan kerken, maar ook aan profane gebouwen
werden onderzoekingen gedaan, zoodat hij bijv. aan het oude zieken~
huis te Compiègne aantoont dat de architekt zelfs de Egyptische
driehoek heeft gebruikt om het gebouw te proportioneeren.
i De façade van den Dom te Rheims vertoont een proef om de ver~
23
Vl