HomeEen drietal lezingen in Amerika gehoudenPagina 11

JPEG (Deze pagina), 0.98 MB

TIFF (Deze pagina), 8.70 MB

PDF (Volledig document), 47.59 MB

l
r
s
lj
l
a ture", zegt Ruskin. En daarom daalt ook de tempel, het verheven··
ste bouwwerk, omdat daaraan de geheele beeldende kunst in haar
3 opperste uiting wordt beproefd, juist in zulk een tijdperk tot een
5 niets zeggend maakwerk.
¤ Historisch begint deze verslapping reeds met de Renaissance,
omdat deze geestelijke beweging principieel beteekent een erken~
l ning van het subjectivisme, tegenover de dogmatische organisatie
l der kerk in de middeleeuwen.
Deze beweging uit zich religieus in de reformatie, zoodat het pro-
testantisme, alhoewel dit niet staat tegenover de kunst, toch voor
het diepere gevoelsleven de kunst niet behoeft. ,,To me one of the
‘ things in history the most to be regretted/' zegt Oscar Wilde in zijn
‘ ,,De Profundis" ,,is that the Christ's own Renaissance, which has
_ produced the Cathedral at Chartres, the Arthurian cycle of legends,
, the Life of St. Francis of Assisi, the Art of Giotto, and Dante's
‘ ,,Divine Comedy", was not allowed to develop on its own lines, but
was interrupted and spoiled bij the dreary Classical Renaissance
that gave us Petrarch, and Rafael's frescoe's, and Palladian Archi~
tecture, and formal French tragedy, and St. Pauls Cathedral, and
Pope's poetry, and every thing that is made from without and bij
A dead rules, and does not spring from within through some spirit
·E informing it." -· Met de Renaissance daalt dan ook de beteekenis
> van den kerkbouw, en daarmee de architekturale kunst in haar ge~
heel, omdat de bouwkunstige vormen in het algemeen aan het religi~
euze gemeenschapsgebouw worden ontleend. De stemming van een '
; kerkelijk interieur in Renaissance~stijl, dus ook van een oorspronke~
lijk katholieke kerk, kan dan ook niet worden vergeleken met de
Q wijding, die van de ruimte van een Gotische kathedraal afstraalt,
hetgeen een ieder moet opvallen, die zulk een kerk binnentreedt. En
g dit verschil is daarom nog opvallender, waar het geldt een kerkge~
Q bouw, dat direct voor den protestantschen eeredienst is gebouwd.
Het is in verband hiermee eigenaardig om op te merken, dat het
bouwkundig, dus eigenlijke constructieve schema der Renaissance~ j
bouwkunst zelf, reeds een verouderd schema is, namelijk dat der l
Romeinen, die den zuilenbouw der Grieken niet op de juiste dat is i
op constructieve wijze toepasten, maar dat klassieke schema slechts
gebruikten om hun architektuur te versieren.
En ook weten we, dat het godsdienstig leven der Romeinen j
evenmin die innerlijkheid had, als dat der Grieken, zoodat ook in j
dien zin een eigenaardig verband schijnt te bestaan tusschen een l
zuivere bouwkunst en een ideëel geestesleven.
5 j
"""` " ·'{ F ` T`ï R