HomeHoe Kappelman (de heer M.) Multatuli beoordeeldePagina 7

JPEG (Deze pagina), 580.71 KB

TIFF (Deze pagina), 5.36 MB

PDF (Volledig document), 37.22 MB

5
­ niet door pracht van stem en klank van woorden,
, maar door de eenvoud en klaarheid van voorstel-
, ling der zoogenaamd verhevenste en duisterste za,
i ken op het gebied van godsdienst, door geest en
gezond verstand. Met ernst en overtuiging be-
streed hij het vele bijgeloof, dat op elk gebied-
{ in godsdienst en wijsbegeerte, in het huiselijk
,=_ en maatschappelijk leven, in opvoeding en lit-
teratuur gevonden wordt, - met kracht trok hij te
velde tegen het toegeven aan die traagheid des gees-
tes, die oorzaak is, dat men zich voor waar laat
" ‘ opdringen, ja, dat men ten laatste zelfs als waar gaat
verdedigen, wat bij zelfstandig onderzoek en onver-
nioeid streven naar waarheid, zou blijken de groot-
ste dwaasheid te zijn.
Niet te schromen voor het onderzoek van alle za-
ken; zich daarbij los te maken van voorliefde en
vooringenomenheid, van overgeleverde zienswijzen
, en ingewortelde begrippen, van het hangen aan het-
li geen Jan en alleman in den mond heeft en niet min-
der van hetgeen duizenden ,,geniën" door alle tijden
heen ten papiere brachten; alleen en bij alle zaken
Yi te vragen wat is waar, en de oplossing van elke
vraag te toetsen aan het onomstootelijke 2 X 2 : 4;
altijd begeerig te zijn en altijd te trachten naar wijs-
heid, dat is: wgysqeer te zijn, dat is: mensch te zijn:
ziedaar, waartoe MULTATUL1 met kracht en vuur aan-
spoorde.
‘ Getrouxv aan zijn streven spaarde hij daarbij nie-
mand. De leerstakken van het jll(.:iäI‘lSll]O, het katho-
licisme en het protestantisnie werden zoowel aan
de rede getoetst. als het bijgeloof, dat vele niet-ge-
YYZHJL f) l