HomeHoe Kappelman (de heer M.) Multatuli beoordeeldePagina 16

JPEG (Deze pagina), 651.30 KB

TIFF (Deze pagina), 5.50 MB

PDF (Volledig document), 37.22 MB

14
Voorwaar, er behoort veel insehikkelijkheid toe om
te dulden dat een spreker, na zulke premissen, aan _
het woord blijft. En dat men inschikkelijk was, hierin
ligt niet mijne grief. Zij is deze: Multatuli had het ’
_ publiek opgeroepen om eene voorlezing bij te wonen
over het Biylqelooyj en wel verre van zich bij dat onder-
werp te bepalen, heeft hij alles in het godsdienstig Z
staatkundig en maatschappelijk leven omvergerukt. i i
i ‘ Niets bleef ten slotte overeind. . . dan Multatuli! g
Men was niet tev1·eden geweest met de vertelling .
van de cause célèbre? Zijne vrienden hadden hem ge-
waarschuwd dat hij met de oprakeling van dat proces
eene onhandigheid had begaan, en dat men verlangde «
, iets van en uit hem zelf te vernemen? Goed! Men zou
bediend worden en wel zóó, dat bij de meesten de
lust wel voor altijd zou vergaan! _
Met onmiskenbaar talent en veel humor bestreed hij j
het bijgeloof in al zijne schakeeringen. Hij toonde het
sohromelijke misbruik aan dàt de geestelijkheid maakt G
van de vadzigheid, die de meeste lieden belet tot een `
zelfstandig onderzoek over te gaan en hen veel liever ‘j-
doet besluiten aan allerlei mirakelen en bovennatuur-
lijke verschijnselen geloof te schenken. Met de scherpste
i geeselen der satyre viel hij het begrip ,,Duivel" en ,,Hel"
aan, en demonstreerde onder meer op recht vermake-
lijke wijze, hoe verregaand ineonsequent Satan is, wan-
neer hij de boosheid in de Hel straft met wreede anar-
. teling. Uit den aa1·d van zijn wezen heeft hij de lie-
den integendeel met te grooter onderscheiding in de _
Hel te behandelen, naarmate zij sehuldiger tot hem lj
komen. Tot zoo ver liep alles redelijk wel van stapel.
Doch nu bleek het plotseling dat deze inleiding, aan 3
het bijgeloof gewijd, ten dekmantel strekte aan de gl
eigenlijke bedoeling des sprekers. Niet het bijgeloof
l