HomeDe invloed der scheikunde op de ontwikkeling der pharmacotherapiePagina 11

JPEG (Deze pagina), 869.47 KB

TIFF (Deze pagina), 8.24 MB

PDF (Volledig document), 27.16 MB

Q 9 ,
l dien ik van Uvve welwillende aandacht mag vragen, op verre
na niet toereikend is voor eene eenigszins volledige bespreking
j van mijn onderwerp. 2
In de oudste tijden, waarvan de geschiedenis der geneeskunde j
melding maakt, was er van scheikundige kennis en dus ook van 4
­à haren invloed op de herkenning van ziekten of op de beoordeeling
van geneesmiddelen nog geen sprake. Behalve aan stolfelijke,
‘ werd dan ook aan vele onstotfelijke middelen een genezend
l` vermogen toegekend.
K De priesters in den tempel van As1<nm1.·1os bevalen naast
N purgantia en emetica ook lachen, zingen, declameeren en zelfs _l
dansen aan. Zij bedienden zich van aderlating, schreven vasten
voor, en betoonden zich vooral niet onwillig om zoenoffers in ·
goud en ivoor als herstellingsmiddelen in ontvangst te nemen.
De Asklepiadeör Trrus AUF11>1Us (ca. 44 v. (Ihr.) ried zijnen pa-
l` tienten geeselen, hongeren, dorsten en nog meer, doch dat wij
l, hier liefst onbesproken laten, als middelen tegen melancholie aan.
l Wat men voor geneesmiddel hield, berustte eensdeels op eene
A zeer ruwe ervaring, hing voor een ander deel ook samen met
‘ de heerschende wijsgeerige beschouwingen over de samenstelling
' der lichamen en de oorzaken der ziekten. In aansluiting aan de
V leer van Enrnnoktics (405-443 v. Chr.), dat alle dingen uit
vier elementen: water, lucht, vuur en aarde bestaan, en dat
hunne eigenschappen afhankelijk zijn van de mengingsverhou-
1 ding dier elementen en van hunne lroofdei.genschappen: warmte,
,, koude, droogte en vochtigheid, ontwikkelde I·lni>1·ocnA’1‘ns van K«».s·
f` (460-377 v. Chr.), de beroemde vader der geneeskunde, zijne
, zg. »hum0raal­pathologie".
l Komen er in de mengingsverhouding, de hoofdeigenschappen
en wederkeerige werking van de vier vloeistoffen: slijm, bloed, l
l gele en zwarte gal, die hij aanneemt, afwijkingen van den nor-
ll malen toestand voor, dan is het lichaam ziek, en genezing
l berust dus op de herstelling van die gestoorde harmonie. In de
ä _ ziekte­verschijnselen zag HIPPOCRATES het streven der natuur om
de zieke vochten door een soort van kookproces (pepsis) onscha- ,
U E delijk te maken, en ze dan uit het lichaam te verwijderen (crisis). Z
Daarom huldigde hij dan ook bij de behandeling der ziekten, l