HomeVan burgerlijke staathuishoudkunde tot proletarische maatschappijleerPagina 8

JPEG (Deze pagina), 1.15 MB

TIFF (Deze pagina), 7.66 MB

PDF (Volledig document), 37.87 MB

« ‘
I, 6 I 'I .
I . I
I uit de economische verhoudingen kunnen worden verklaard. Van I `
I de natuurkunde en de scheikunde bijv. kan m. i. in hoofdzaak slechts I
I gezegd worden, dat zij zich met en door de kapitalistische productie-
I wijze en de burgerlijke klasse sterk ontwikkelen, maar de c o n c r e t e " ·
I in h o u d van deze wetenschappen kan m. i. slechts voor een deel ·
als economisch bepaald worden gezien. Terwijl bijv. bij de medische
s wetenschap dat verband als slechts zeer indirect moet worden I
: _ beschouwd, namelijk als een gebruikmaken van sommige onder- ‘ _
i zoekingsmethoden en van. hulpmiddelen, die door de productiewijze li/'l_
W worden gegeven. u `· i
Bij de historisch economische verklaring heeft men ook te bedenken, · . il
dat de ideologische ontwikkeling aanknoopt bij den voorhanden rg
I i ideologischen bovenbouw, en in vroegere economische verhoudingen I ­ V
It ontstane ideologieën in een nieuwen ideologischen bovenbouw ·
kunnen worden opgenomen, hetzij omdat het nieuwe economische j r ·
I milieu die traditioneele ideologieën noodig heeft en ze, om zoo te ,.,· ‘
I I zeggen, grijpt, om er zich in zijn ontwikkeling van te bedienen, hetzij - _
II omdat ze, als indifferent ten opzichte van het nieuwe economische
ï milieu, blijven voortleven; nooit kan dus een ideologische inhoud
‘ zonder rest uit de economische verhoudingen van denzelfden tijd,
I maar slechts de ideologische v e r a n d e r i n g kan uit de econo- ii i .
‘ » mische v e r a n d e r i n g verklaard worden. En daarbij moet "
I ook rekening gehouden worden met het feit, dat de maatschappelijk
I i gegroeide eigenaardigheden van volkeren, naties, staten, de e
II _ vermoedelijk in hoofdzaak biologisch en niet maatschappelijk
I te verklaren rasverschillen en ook allerlei bijzondere geografische i ·
I . factoren hun invloed op de economische en ideologische ontwikkeling i, `
n . doen gelden. Er is ook een onderlinge wisselwerking van de ideolo-
· gieën, zoodat deze - al is het dan ook altijd in het verband van de _
noodwendige economische ontwikkeling ­­- op hun beurt invloed op .
I_ ‘ andere ideologieën kunnen oefenen. Voorts behoeven de ideologieën l
al der verschillende klassen, evenals die van verschillende economische _
ir perioden, niet in alle opzichten van elkander af te wijken, omdat het
I maatschappelijke milieu aan verschillende klassenf en aan verschil- `
I lende maatschappijvormen sommige gelijke eischen kan stellen. En
bovendien - hier sluit het Marxisme volgens vele uitlatingen van I
Marx en Engels bij de moderne psychologie aan - geschiedt de
. vorming en omvorming van den ideologischen bovenbouw in een
grootendeels onderbewust proces, waarbij niet het denken maar het _
I. voelen domineert. [
Zoo dient, naar Marxistische overtuiging, de werking van den
ii. economischen grondslag op den ideologischen bovenbouw te worden '
E
IF I -
I" .
:= z a