HomeVan burgerlijke staathuishoudkunde tot proletarische maatschappijleerPagina 6

JPEG (Deze pagina), 1.11 MB

TIFF (Deze pagina), 7.61 MB

PDF (Volledig document), 37.87 MB

’"‘""vw*f"#r tvvtctw c ä p. t
4 i
zou ik zonder eenige aarzeling antwoorden : ook de scheikunde, al is er _ i `
; dan ook geen proletarische chemie, kan als een, door het kapitalisme
a sterk bevorderde, als een burgerlijke wetenschap beschouwd worden;
de liberale economie is het zonder twijfel in nog sterkere mate; en de ~
i opvatting, dat er maar één juiste economie is, die boven de maat-
schappelijke ontwikkeling en boven de ·klassen troont, is een typisch
ë vooroordeel juist van die burgerlijke economische wetenschap. ·
g Wanneer wij Marxisten van een klassewetenschap gewagen, dan W .
bedoelen wij daarmee niet, zooals allicht de eerste indruk zal zijn, 1
i dat de wetenschappelijke opvattingen zonder uitzondering de directe
i en bewuste omzetting zijn van de belangen en de primair economische 4 ­ D A
motieven eener bepaalde klasse en door het werken uitsluitend van
tot die klasse behoorende personen tot stand komen. Het verband
. zien wij veel meer ingewikkeld. VVij stellen, overeenkomstig de _
moderne biologie, den levenswil, met inbegrip van den drang tot
i voortplanting en tot verzorging van het nageslacht voorop en meenen, .
dat de verklaring van de vorming van gemeenschappen en sociale
neigingen, hoe dan ook, in elk geval in verband met hun beteekenis i
g voor den levenswil moet geschieden. En waar zich die gemeenschappen ·
. gevormd hebben en hierin het arbeidsproces is begonnen, daar ver-
j klaren wij het ontstaan en de wijziging van de ideologieën als recht,
moraal enz. als reactie van den mensch, zooals hij met zijn levenswil _
l nu eenmaal is, op de met elken stand van het arbeidsproces gegeven j `
h of daaruit voortvloeiende economische verhoudingen, waarbij dan de
_ menschelijke levenswil een steeds veranderenden concreten, ten deele i
ook ideologischen inhoud ontvangt, op een zich steeds wijzigend, ten
i deele ook ideologisch plan komt te staan. Door de economische ver-
` houdingen, zoo meenen wij nl., wordt onder den domineerenden
; ~ invloed van den levenswil het voelen en het daarmede nauw verban·d j
houdende denken gedetermineerd. En waar tot de economische "
i verhoudingen ook de klassenverhoudingen behooren, heeft dus de ·
j klassenconstellatie ook haar aandeel in de vorming en omvorming
der ideologieën. Doch niet meer dan een, zij ’t ook zeer belangrijk,
_ aandeel, omdat er, zelfs in de klassen maatschappijen, economische
1 verhoudingen zijn, bijv. van den mensch tot de natuur, die niet tot
de eigenlijke k l a s s e n verhoudingen kunnen worden gerekend. .
En zelfs waar die invloed van de klassenconstellatie er is, komt die
. nog niet altijd op een omzetting, in ideologischen vorm, van primair
economische motieven en van het klassebelang neer, bijv. wanneer
de positie van een klasse zoo maatschappelijk overbodig, zoo hopeloos
j en troosteloos is, dat zij, ook in haar ideologieën, tot ontaarding en `
levensmoeheid komt. Trouwens, volgens het Marxisme hebben religie
k
J .