HomeVan burgerlijke staathuishoudkunde tot proletarische maatschappijleerPagina 33

JPEG (Deze pagina), 1.03 MB

TIFF (Deze pagina), 7.67 MB

PDF (Volledig document), 37.87 MB

. , . l/ j
c t ,/ j
. _ /// 31
keling en ook den lijdensweg, dien wij_thans doormaken, tot in vrij- l
' j · ./V wel alle on·derdeelen heeft voorspeld. Ik hoop, dat gij in mij niet een l
" socialistisch phantast, maar den aanhanger van een wetenschappelijke
`· overtuiging zult zien. Ik ­ben mij bewust, dat ook het socialistische willen
V, gevaren voor wetenschappelijke eenzijdigheid met zich brengt en dat
de toepassing van een sociologische werkmethode, hoe onontbeerlijk { l
ook, maar al te dikwijls een ,,to·urnure d’esprit" geeft, waarbij te veel j
_ de feiten in het verband van die werkmethode worden geschikt en l
V- gevoegd. Het zal mijn streven zijn u de maatschappelijke problemen i
.‘ ; niet eenzijdig te belichten, maar ook de meening der tegenstanders
_ , van het Marxisme zoo objectief mogelijk weer te geven. Ik gevoel,
c . ' dat ik, vooral op het gebied van feitenkennis, veel van hen heb geleerd.
· En bovendien, wanneer het waar is, dat op den bodem van de maat-
. schappij die fatale, door den mensch zelf economisch gedetermineerd
voortbewogen, wijzer van de arbeidsproductiviteit loopt, die aanduidt
welke klassen er zullen worden gevormd, die den groei en bloei van
_ de eene klasse, het uur van verval der andere klasse bepaalt, die de j
‘ waarheid in onwaarheid, het redelijke in onzin, het goede in kwaad,
e de weldaad in plaag en het recht in onrecht doet verkeeren, dan is
elke waarheid van nu in het licht van een latere phase der maatschap- j
peijke ontwikkeling toch altijd min of meer een, zij het dan ook
. economisch gedetermineerde, dwaling, dan breekt eenmaal ook voor
onze wetenschap de tijd aan, waarin zij zal moeten worden opgenomen
in een waarheid van hoogere orde of misschien wel geheel zal moeten
L worden verlaten, waarbij het dan misschien blijken zal, dat er, evenals
_ bij de contrarevolutionaire theoretici van het_ begin der 19e eeuw, in
W j de meeningen onzer tegenstanders wetenschappelijke elementen l
». , schuilen, waaraan wij Marxisten thans geen recht kunnen doen weder- i
varen en die toch een bestanddeel van de latere waarheid zullen vormen. ·
i Met dit besef van betrekkelijkheid en vergankelijkheid, dat mijn eigen A
g wetenschappelijke overtuiging mij omtrent haar zelve opdringt, hoop
ik u mijn voorlichting te geven. ` I -
I Ik heb gezegd. ,