HomeVan burgerlijke staathuishoudkunde tot proletarische maatschappijleerPagina 26

JPEG (Deze pagina), 1.13 MB

TIFF (Deze pagina), 7.59 MB

PDF (Volledig document), 37.87 MB

ll r
24 i i .
i · - .
l geheel andere begrippen omtrent waarde, kapitaal enz. wordt gewerkt Y i
` dan in de vroegere staathuishoudkunde. Daar herhaal-de Marx, P
i éj theoretisch versterkt in vergelijking met de dagen van het _ c A;
i Communistische Manifest, de mokerslagen op het kapitalisme, daar Z5
j verklaarde hij de verhouding der klassen, de economisch ongunstige .
j positie van het proletariaat, ·daar beredeneerde hij de relatieve over-
j bevolking als gevolg van de uitstooting van arbeidskracht door de
l kapitalistisch toegepaste techniekverbeteringen, in plaats van als gevolg ~ i_
. i ‘ van de overmatige procreatie, daar gaf hij, tegen Ricardo in, een crisis- j
p verklaring in rverband met de, zich noodwen·dig telkens in de
j · kapitalistische productieanarchie voordoende, meer algemeene wan-
i ,i verhouding tusschen productieve kracht en koopkracht; hier bepleitte i ij
=; hij weliswaar de noodzakelijkheid van actie voor dadelijke lots-
verbetering binnen het kapitalisme, maar gaf hij tevens de grenzen ,
ig van de resultaten dezer actie aan; en hier werkte ·hij zijn prognose van f
j de maatschappelijke ontwikkeling in verband met de bedrijven- [
lf; concentratie en de numerieke en organisatorische versterking van het
jj j . proletariaat uit. ·
ls dit alles nu proletarische wetenschap? Niet natuurlijk in dezen
j zin, dat door het proletariaat zelf theoretisch veel tot deze wetenschap .
l j · is bijgedragen; daarvoor zijn de geestelijke ontwikkelingsvoorwaar-
l den voor deze klasse te ongunstig. Het Marxisme is echter proleta-
j _ rische wetenschap in dier voege, dat het de geestelijke reflex is van de "
j _ economische verhoudingen, waarin de`proletarische klasse naar voren l
komt en de maatschappij zich, mede door de actie van deze klasse, naar
" 1 · ` het socialisme ontwikkelt; en dat het uitdrukking is van het voelen en ` {
j . denken, zooals zich dat bij het proletariaat in zijn klassepositie, zij het
j ‘‘,; ` dan ook theoretisch minder doorgevoerd, meer en meer ontwikkelen e
moet. De economische ontwikkeling greep, om zoo te zeggen, een groot
intellect en groot karakter uit de burgerlijke klasse, dat in aanleg met 5
het voelen en denken van het proletariaat overeenkwam en zich in j`
ii M dienst van die klasse crystalliseerde tot de zuivere uitdrukking van de Q2 .
ontwikkeling der maatschappij in socialistische richting. Het Marxisme
is ook proletarische wetenschap in dezen zin, dat het, al kunnen slechts ‘
weinig proletariërs het ten volle omvatten, toch in de practijk van gi
( den proletarischen klassestrijd als richtsnoer wordt aanvaard, en hier- `
j j e door zoo’n geweldige maatschappelijke beteekenis heeft verkregen. °
li; Er is, vooral door critici van de historisch economische maatschappij-
beschouwing, herhaaldelijk gewezen op het feit, dat belangrijke onder- ,
, ‘ deelen ervan reeds veel vroeger, in andere economische verhoudingen, ‘
it door theoretici, die niets met socialisme, laat staan met proletarisch ;j
socialisme te maken hadden, zijn gegeven. Er is iets van waar en ik
lêf jl
. Y

izpl , I g ·` . Z
__,_,__,,__.-, .. ..... . ........ M W----- .-­- ---» ee ee-- e ee e e