HomeDe broodzetting, onnut, schadelijk, ongeoorloofdPagina 24

JPEG (Deze pagina), 0.96 MB

TIFF (Deze pagina), 6.71 MB

PDF (Volledig document), 46.90 MB

lg .
" i 22
gilden waren hunnen oorsprong verschuldigd aan den geest `
des tijds. Zij moesten dus met hunnen tüd vergaan. `
Geen wonder alzoo, dat in het laatst der 18<= eeuw, bij de i A ‘
zoo toenemende zucht tot vrüheid, ontwikkeling en voor- _
uitgang, eene instelling moest worden verworpen, die van
j, die vrijheid en ontwikkeling de natuurlijke vijandin was.
. { Men weet, dat onder Lodewijk XVI, onder het minis- W
j j terie Turgot, de gilden voor korten tgd zijn buiten wer-
· king gesteld, totdat zij in 1806, onder het keizerrijk,
geheel zijn vernietigd. ·
l zullen hier evenmin stilstaan bij de groote nadee­ ‘ ·
f len , die uit het stelsel der gilden voortvloeiden , dan alleen
ï ·« voor zooverre zü direct betrekking hebben totons onder- ·
. werp. Men zou deze nadelen kunnen brengen tot twee:
i 1°. Dat alle IIlOgClljkB.W'GdljYB1`lD,£j‘, dus ook alle ver-
betering, in de industrie wegnarnen. ·
;i‘ 2°. Dat de leden van het gild, als het ware, de magt 4
j in handen hadden om de vruchten van hunnen arbeid bo- V
r ` ven de waarde te verkoopen. ·
` Ieder lid van het gild wist, dat hij en zijne confrères W
alleen zijn beroep mogten uitoefenen en dat men bü hen moest
ter markt komen. VVaartoe zou hij dus veranderingen of `
~ verbeteringen doen, die hem eenige moeite of tijd zouden 4
{ kosten, onverschillig of de produkten daardoor goedkooper
werden: ieder kon den prijs zijner waren, in overleg
j lt met de zijnen, naar goedvinden regelen. De gilden, door ·
i ik de overheid erkend en gewettigd , regelden alzoo naar goed- ·
vinden den prijs der waren, waaruit van zelve volgt, dat A
die prijs stilzwägend door de regering was goedgekeurd. ­- ’ ` . W
. F Was de prüs van het een of ander te hoog, met regtkon ­
i men het aan de regering toeschrijven , die eene instelling
i gl handhafde, waarbij aan het monopoliestelsel was over-
gelaten willekeurige regten en aanmatigingen te laten
gelden. Maar de overheid inengde zich zelden, in die re- h
tï. r . .~
ll;