HomeWat moeten en wat kunnen wij van een joodsch en algemeen godsdienstig standpunt verlangen van eene nieuwe wet op het lager onderPagina 11

JPEG (Deze pagina), 738.18 KB

TIFF (Deze pagina), 6.94 MB

PDF (Volledig document), 59.80 MB

Si
schelzïke wijsheid, door niets beperkt, en zich als opper-
magtig`, als het hoogste dunkend, is het uitgangspunt, de
basis van van zün bestaan, de menschelijke wijsheid van
gisteren, van heden, van morgen, van enkelen en van
velen, uit gezonde, halt gezonde en ongezonde hersenen
voortgekomen, en door goede, half goede en slechte harten
ingegeven, door het toeval of de luimen eener meerderheid
_) tot waarheid gestempeld, en door hetzelfde toeval of luimen
j tot eene kortere of langere, beperkte of onbeperkte heer-
schappij verholpen. En aan een zoodanigen ·staat zouden
‘ wü de opleiding en vorming toevertrouwen van datgeen,
wat ons het dierbaarst is! Naar denkt gij aan! Terug
[ naar onze scholen, leeren wij dáár wat ons de waarheid is,
, vormen wg zelf onze jeugd, opdat zü later in staat zä J
met en na ons het monster «Moderne Staat » den kop te
verbrijzelen.
De schoolquaestie, die men in 1857 opgelost waande, is
aldus na dien tüd wederom met kracht _op den voorgrond
getreden; de strijd, dien men dacht geeindigd te zijn is met
vernieuwde verbittering ontvlamd. Stond nu en dan een
ernstig vaderlander op om een woord van waarheid en vrede
te spreken, om op het onvvare in het uitgangspunt, het
·valsche in de voorstelling te wijzen, men luisterde er nauwe­
lijks naar. Zóó sprak op 18 Nov. 1873, in de vergadering van
de Tweede Kamer der Staten­Generaal de heer ma Bmiuw
over de verschillende partijen in den lande, hunne beginselen,
hun streven, hunne houding en verhouding tegenover el-
kander. Deze heldere en met warmte uitgesproken rede ver-
diende in allen deele uit het «Bijblad» opgedolven en onder
de oogen van het volk gebragt te worden, van het volk,
dat, zelf tot invloed op den gang van zaken geroepen, dik~
p wijls toont zoo weinig begrip en inzigt te hebben, van
hetgeen zijn werkelgk belang eischt, dat het daardoor en
vooral door zijne onverschilligheid politiek weinig ontwikkeld,
de speelbal van anderen wordt. Ik nam daarom een deel
l