HomeEene rede over nationale educatie beschouwd als nationale plichtPagina 13

JPEG (Deze pagina), 861.47 KB

TIFF (Deze pagina), 7.75 MB

PDF (Volledig document), 11.17 MB

K; F `[ _
i
"
v
9
heid betaald, en de eenige lieden die eenigen grond zouden hebben
om tegen de gelijkmatige verdeeling der educatie­tax te stemmen,
zouden die zijn, die geen lust hadden om hun rechtvaardig aandeel
te dragen. Er kan niets verkwistender zijn dan het tegenwoordige
systeem, waarbü jieder geestelijke züne eigene school wilhebben.
Door drie of vier scholen ineen te smelten, zoudt gg niet alleen
geld sparen, maar gü zoudt het leervermogen vermeerderen, het-
welk nu dikwijls in den lioogsten graad erbarmelgk is. Indien gü mg
­ veroorlooft, zal ik aangaande dit punt nog een paar woorden zeggen.
Om goed onderwijs te hebben is het noodzakelijk, dat gg goede
onderwüzers hebt. Het is waar, gij gebruikt niet meer den koster,
die te gelijk met klokkenluiden, orgelspelen en grafdelven uwe
kinderen op de school onderwüs gaf , maar uwe onderwgzers zün
nog zeer slecht.
De schoolmeester is op vele plaatsen nog de bediende van den
geestelgke; zijn werk is hard en lin kan nooit veel hooger stijgen
M dan 150 pd. st. per jaar. Wat kunt gg tot zulke condities uitricl1­
· ten? Een jong schoolmeester zoude met minder kunnen beginnen dan
dat, als er voor hem eene carrière open was. In de armee begint
een man als Luitenant, maar hg kan eindigen als Generaal. Is
onderwüzen eene geringere occupatie dan drillen? In ieder depar-
tement van den civielen dienst begint een beschaafd man met wei-
nig, maar hij kan veel hooger klimmen en heeft recht op pensioen.
Is de betrekking van schoolmeester te laag voor een wel opgevoed
man? Ik zal u voorlezen, wat Niebuhr daarover schreef, en merkt
wel op toen hü reeds Pruissisch Ambassadeur te Rome was ge-
weest: »Het ambt van schoolmeester is een der achtbaarsten, die
, »er bestaan, en niettegenstaande de euvels die er dikwijls de ideale
l >>schoonheid van storen is het voor een edel hart het gelukkigste
>>levenspad. Het was het pad, dat ik voor mg zelven koos, en
>>hoe zeer wensch ik dat het mü veroorloofd ware geweest het te
>>blüven bewandelen/’ Is onderwüzen zoo terugstootend; zelfs het
onderwüzen van het ABC? Worden beschaafde mannen in de ge-
neeskundige professie teruggestooten door verrichtingen die hun
eerst onaangenaam zijn? Heeft een schoolmeester minder gelegen-
heid goed te doen dan een geestelgke? Wanneer liooggeplaatste
lieden Inspecteurs van scholen kunnen zijn, waarom kunnen zg ook
geen onderwgzer in die scholen wezen? Maakt educatie een tak
van den civielbeambten dienst; -1naakt schoolmeesters wat ze ook
in den waren zin van het woord zün, dienaren van de Koningin,
en gij zult het beste talent van het land en de beste mannen geg
reed vinden om bekwame schoolm.cesters te worden!