HomeEene rede over nationale educatie beschouwd als nationale plichtPagina 12

JPEG (Deze pagina), 902.23 KB

TIFF (Deze pagina), 7.75 MB

PDF (Volledig document), 11.17 MB

"4 ` Y ii `in
T4; ,
j ’l p.
l X
l t s
. onpraktisch het is Engelsche Instituties naar Duitschland te bren-
j gen of Duitsche Instituties naar Engeland. Duitschland heeft het
j i zwaar moeten vergelden door te beproeven het Engclsche consti-
l tutionoel regeringsysteem te willen copieeren, en Nationale Educatie
in Engeland zoude zeer zeker zonder gevolg blijven, als men daar
l Fransche of Duitsche systemen zoude willen namaken. Gij hebt geen
minister van onderwijs noodig, die op de klok ziende, zoude kun-
nen zeggen, op dit oogenblik leest ieder kind in Frankrükz Gcllia
/ est onmis clivisa in parzfcs tres. Maar als gij een President van den
j j I Raad van State kondet hebben, die op de klok keek en zeide: op
i N dit oogenblik is er geen kind boven de zes jaar en onder de der-
tien dat straat loopt, dat zoude niet zoo onverdragelük zijn! Hoe
veel zoude kunnen worden overgelaten aan locale autoriteiten in
{ de regeling der school, wat onderwerpen er geleerd moesten wor-
den, welke boeken men gebruiken moest, wat het schoolgeld zoude
moeten zijn enz., dat zijn allemaal detailzaken, die eene groote
verscheidenheid toelaten, wanneer slechts het groote principe wordt [M
‘ erkend, dat de school aan den Staat behoort en dat de Staat ver- D
antwoordelük is voor hare voortreffelijkheid, zooals de Staat ver-
l antwoordelijk is voor de voortreffelijkheid van het leger, van de
marine en zelfs van het postkantoor. Het is een misdrüf een brief
j, te verzenden anders dan door de Rijkspost. Het is crimineel on-
Ii i wettig vergift te verkoopen. Zoude het te ver gegaan zijn indien
het Parlement vorderde, dat niemand eene privaatschool zoude
mogen openen zonder dat de regering voldaan was van het moreele,
intellectueele voedsel dat in die scholen aan hulplooze kinderen ge-
l reikt werd? Patcrneele Regering klinkt slecht in Engelsche ooren,
ik weet het, maar indien iemand recht heeft op eene paterneele j
regering, zijn het dan niet die lieve Kleinen, die niet mogen
vergaan?
Dit zün geen quaesties van politiek, het zijn quaesties die een
ieder aangaan, zij hij Engelschman, Franschman of Duitscher, het
zijn godsdienstige quacsties in den echten zin van het woord.
E Ik wil slechts voorbügaande de nevenpunten aanraken, die
j" met de groote quacstie van Nationale Educatie in verband staan.
Hoe groot zij ook mogen schünen. ze zouden spoedig verdwünen
it als eens Nationale educatie in het licht van Nationalen plicht werd
l, beschouwd. Neemt bijv. de Iinantieele moeijelijkheden. Door Na-
tionale Educatie een lastpost op de schatkist te maken, wat doet
gd? GQ vervangt eenvoudig door eene nationale en rationeele be-
; lasting eene irrationeele en wispelturigc belasting. Het is het volk
i dat de belasting betaalt, en het is ook het volk dat de liefdadig-
ijf
j. I
i j
ll '
l i .
li l
ij , i