HomeEene rede over nationale educatie beschouwd als nationale plichtPagina 10

JPEG (Deze pagina), 888.21 KB

TIFF (Deze pagina), 7.80 MB

PDF (Volledig document), 11.17 MB

al/iV"° "’ · i
l F "
"*­· . `
S I
i l jg
l
J 6

· bü hem geworden, dat hij meende dat alles daarvoor moest
I zwichten.
Ik beken dat ik die overtuiging met hem deel. Indien het mo-
gelijk ware zich een godsdienstof secte voortestellen, die de Edu-
catie van het volk wilde tegengaan of bemoeijelijken, dan zoude ik
I zeggen dat zoo’n godsdienst geen ware godsdienst was en hoe eer
· weggevaagd hoe beter. Ik zeg hetzelfde van Nationale Educatie.
j Indien er een systeem van Nationale Educatie bestond, hetwelk
j / religieuse Educatie uitsloot, dat systeem kan geen waar systeem
i_ zün, en hoe eer het verdwijne hoe beter.
De goede Basedow kwam spoedig in conflict met de kerk, men
ontnam hem in Denemarken zijn professoraat, hoewel de Koning,
meer verlicht dan zijn volk, hem zün salaris als pensioen voor het
leven liet behouden. In Duitschland werd hij geëxcommuniceerd,
niet door den Paus, maar door de geestelükheid van Hamburg,
ï welke hem en ieder lid zijner familie van het Avondmaal uitsloot.
I ‘ Het gepeupel van Hamburg werd tegen hem opgeruid, zijne boeken
werden verboden en hij vond geen rust, tot dat de Hertog van Y?
j Dessau, een 1nan die op eigen vuist durfde denken en handelen,
( hem naar zgne Hoofdstad riep, om in zijn klein Hertogdo1n een
I beter systeem van Nationale Educatie te gronden.
jj _ Al die dingen behooren nu tot de geschiedenis, en zün büna ver-
» geten, zelfs in Duitsehland. Verscheidene van Basedow’s theorien
heeft men moeten verlaten, maar twee fundamentale principes van
Nationale Educatie werden ferm vastgesteld en wankelden nooit, zij
zijn verspreid over geheel Duitschland, ze werden aangenomen in
Denemarken, Zweden, Rusland; zij hebben laatstelijk hunnen weg
gevonden in Italië, een land hetwelk de grootste pogingen voor
Nationale Educatie in het werk stelt, wetende dat zijn geheel be-
H staan daarvan afhangt.
Slechts twee landen, Frankrijk en Engeland, staan alleen ver-
E wüderd.
Doch wanneer wij een minister van onderwüs (Jules Simon) in
I . Frankrijk hooren zeggen: >>Ja, er zijn scholen, vele scholen, maar
>>iets ontbreekt, wij hebben nog geen sehoolplicht en kosteloos
>>onderwijs"; wanneer wij in Engeland zien, dat de overtuigingen
Yi voor Nationale Educatie te sterk zgn geworden voor partijgeest,
;· dat Mr. Forster liever züne vrienden verlaat dan zijne diepe en
eerlijke overtuiging op te offeren, dat Mr. Gross liberaler en moe-
diger is zelfs dan Mr. Forster ten gunste van Nationaal onderwijs;
wanneer gij beschouwt, hoe een van de grootste geestelüken van de
i kerk van Engeland, wiens dood het land van daag betreurt, zijn
i ï
ïi
ef' *
juli;
lj
ij j
il' Y