HomeAan wie de schuld?Pagina 14

JPEG (Deze pagina), 1.10 MB

TIFF (Deze pagina), 8.12 MB

PDF (Volledig document), 59.23 MB

ri 1 , . il
1 " .
ï 8
‘ 1
111.
1 Het was in de laatste jaren, besluiten wij, geenszins als onvoor-
1 waardelijk zeker te beschouwen dat een groote Europeesche
. 1 oorlog eenmaal komen zou. Niemand heeft vooruit kunnen weten
dat de factoren welke in het moderne kapitalisme voor het behoud Q
van den vrede werken, op een beslissend oogenblik door andere j
j krachten buiten werking gesteld en overvleugeld zouden worden. j
Dat het oorlogsgevaar, door het imperialisme geschapen en ;
door het militairisme vergroot, in een algemeene worsteling zich `
j Q; nog eens zou verwezenlijken, dat de mogelijkheid werkelijkheid » I
jj; zou worden, moest op goede gronden worden gevreesd. De ‘
ji socialistische propaganda heeft het gevaar gevoeld, de oorzaken
1- · opengelegd, tegen de uitwerking gewaarschuwd, de uitbarsting , ,
‘ willen beletten. Maar slechts over de genoemde strekkingen en l
R hun onderlinge tegenstrijdigheid kon met volkomen stelligheid
E worden gesproken. Eenmaal zou de machtsontwikkeling van de
fa arbeidersklasse den vrede verzekeren dien zij voor de uitoefening ,
van haar historische taak behoeft. En de verwachting dat het
vóór en tegen uit het kapitalisme zelf ontsproten, het motief dat
Q ` de thans regeerende klasse doet aarzelen tusschen oorlog die
( .,« de vreemde konkurrentie zal verslaan, en vrede welke haar
J voor schade en ruïneering behoedt, een voor het pacifisme
gïaï, - gunstige wending zou nemen`, deze verwachting, hoezeer de
j X voorzichtigheid gebood haar te temperen, had niets ongerijmds.
Dat inderdaad de doorslag ten nadeele van den vrede ge- _
` geven is door het ingrijpen van niet­burgerlijke groepen, de
. » heerschende klassen in Duitschland en Oostenrijk,
_ daarvan zal men in de volgende bladzijden zich kunnen over-
. tuigen. De Europeesche vrede is verstoord, niet omdat een
f kapitalistische klasse de militaire macht van een Staat voor een
5 , ekonomisch doel in beweging heeft gebracht, maar omdat de
; Oostenrijksche regeeringskaste op een gehaten en verachten
nabuur een haar aangedane bloedige beleediging besloten had _
1 Q; te wreken, en daarbij door de Duitsche regeeringskaste werd
l Q gesteund. Natuurlijk, echter, zou deze aanleiding niet den tegen-
woordigen wereldbrand hebben kunnen stichten, als niet te voren I
Q' de ekonomische, imperialistische werkingen de groote mogend-
heden in twee vijandelijke kampen had verdeeld, gereed elkander _
*? op het eerste sein den krijg aan te doen waarvan zeker was dat
l
.+1 1 ‘
ï J
2 X