HomeAan wie de schuld?Pagina 10

JPEG (Deze pagina), 1.12 MB

TIFF (Deze pagina), 7.99 MB

PDF (Volledig document), 59.23 MB

E lg 'E
A ll . 1
. i`
ë militaire machtsmiddelen tot beschikkingvan het kapitaal
¢§ kan stellen. Dat het kapitaal zich gewapenderhand een weg ;_
. baant, is zeker niets ongewoons. Nieuw echter, is dat dit streven ` j
ë onder toenemende mededinging, op steeds grooter voet, door
meer en meer gekoncentreerde, krachtiger georganiseerde en j
met de Staatsmacht nauwer verbonden kapitalistische onder-
nemingen wordt gedreven. j
E Zoo zag men in de eerste plaats de eigenlijke koloniale oor- j ~
gj ‘ logen zich bestendigen - de Franschen in Marokko, de ‘ j
l Italianen in Tripolis, de Amerikanen in de Spaansche bezittingen, j
de Duitschers in China, Afrika, enz. - en bovendien het gevaar `
· veldwinnen dat de groote mogendheden elkaar de reeds ver- j
ä worven kolonies, de reeds beheerschte markten,de reeds onder-
A; j worpen ,,invloedssferen" rechtstreeks gewelddadig gingen be-
twisten. En hierbij hield de menigvuldigheid van het nieuw " _,j’·
l geschapen oorlogsgevaar uit het moderne kapitalisme geenszins "»
_ V op. De kapitalistische groepen slaan meer en meer begeerige
ä :· blikken naar hetgeen in de nabijheid, aan den anderen kant van
Y jj de grenzen, van hun gading is. Zooals zij in vredestijd die `lj
V? grenzen voor elkanders koopwaren afsluiten, trachten zij met A
b oorlogsgeweld de versperringen op andermans terrein te ver-
_ nielen. Men kan er zeker van zijn dat Duitschland indien het
_ in dezen strijd mocht zegevieren, niet enkel de Fransche volks-
i, plantingen tot zich zou nemen, maar ook aan Frankrijk ­ A-
afgezien van direkten roof aan geld en land-bepalingen voor- . A
schrijven die alle belemmeringen van Duitsche industrie en _ .
handel zouden verbieden. ‘ .
Voeg hierbij de bedreiging van den vrede door het mili- ’
· tairisme, dat, geboren uit de zucht om ekonomische konkur-
; rentie met grooteren nadruk te voeren, op zijn beurt als zelf- ·
` Q standige oorzaak van oorlogsgevaar optreedt. Niet slechts dat
h machtige ondernemers een noodlottig belang kregen bij de
· levering van krijgstuig, waarvan de produktie aan groote kapi-
talen meestal uiterst winstgevende belegging verschafte - de ,
» allengs tot verpletterens toe verzwaarde militaire lasten zelve ·
j t drijven tot den oorlog. Wie daaruit als overwinnaar te voorschijn ,
komt, kan hopen voor lange jaren, door het stellen van speciale _ i
j vredesvoorwaarden, van de militairistische konkurrentie zijner ·
i buren bevrijd te zullen blijven. Bovendien -­~ een andere zijde
4 van hetzelfde schouwspel - ontstaat het belang om een groeiende
vijandelijke weermacht te vernietigen vóór zij tot volle ont-
N ä `