HomeDe uitwerking van het nieuwe art. 192 der grondwetPagina 43

JPEG (Deze pagina), 971.67 KB

TIFF (Deze pagina), 7.96 MB

PDF (Volledig document), 110.98 MB

41
de bedoeling der Bevredigings-Commissie, blijkende uit haar
Memorie van Toelichting, dat de schoolgeldheffing de zoo-
genaamd·e standenscholen onmogelijk behoort te maken. Naar
hunne meening heeft de praktijk van jaren geleerd, dat kin-
der-en van gelijken stand ongeveer gelijk van kunnen en
kennen zijn. Het is in paedagogisch opzicht van het grootste
belang om homogene klassen te hebben en deze gelijk aan-
gelegden bijeen te houden. Bovendien geeft de burgerij,
althans in Amsterdam, den voorkeur aan standenscholen.
W.aar men de keus heeft tusschen twee scholen met hetzelfde
leerplan maar met verschillend schoolgeld ­ wat in de
hoofdstad voorkomt - kiest men, als men het slechts eenigs-
zins betalen kan, de duurste school. Die voorkeur zal ook
in de toekomst blijven bestaan, maar ze zal dan alleen be-
vredigd kunnen worden door de weinigen zeer gegoed-en.
Immers ook als de nieuwe wet op het lager onderwijs zal
zijn tot stand gekomen, zullen er bijzondere scholen blijven
bestaan, die niet door de openbare kassen zullen worden
onderhouden, en dus geheel op eigen middelen zijn aange-
wezen. Deze scholen zullen, om te blijven bestaan, en de
concurrentie tegen de overheidsscholen te kunnen volhouden,
een zeer hoog schoolgeld moet·en heffen. De meest gegoeden
zullen dus hun kinderen op school in een omgeving kunnen
plaatsen, waar ongeveer gelijke beschaving gevonden wordt,
terwijl hetzelfde voorrecht zal worden onthouden aan zoo-
velen, die wel een betrekkelijk hoog schoolgeld voor hun
kinderen over hebben maar toch niet den vollen kostenden
prijs kunnen opbrengen. Bij invoering van algemeen kosteloos
onderwijs, zal het aantal vrije scholen met hoog schoolgeld
ongetwijfeld toenemen. Deze maatregel zou dus in plaats
van democratisch eer plutocratisch werken. Ten bewijze, dat
deze ontwikkeling te verwachten is, beroepen deze leden
zich op de ervaring, in Noord-Amerika. Uit hetgeen d­e
heer A. j. Schreuder na een bezoek aan de Amerikaansche
scholen daaromtrent mededeelt (Paedagogisch Tijdschrift,
8e jaargang), schijnt te blijken, dat in dit land het denkbeeld
der algemeene volksschool, die daar vroeger overheerschend
geweest is, geen algemeene geestdrift meer wekt, en dat in
F de groote steden reeds verschillende bijzondere standenscholen
» zijn opgericht, ja, dat in Boston reeds van gemeentewege
standenscholen gesticht zijn. Deze leden achtten de koste-
loosheid van het onderwijs alleen bestaanbaar, indien men de
vrijheid van onderwijs afschafte en d·e algemeene volksschool
als verplicht instituut instelde. Zoolang men die consequentie