HomeNederland, in deze eeuw van vooruitgang onderworpen aan stelselloosheid, aan bekrompenheid van inzigten en aan het toevalPagina 13

JPEG (Deze pagina), 633.06 KB

TIFF (Deze pagina), 6.45 MB

PDF (Volledig document), 46.14 MB

-,_ jj -..-
hetzelfde stelsel werden verkregen, stelden eindelijk eene ver-
warring en duisterheid in ’s Lands geldmiddelen daar, waar-
van bijna geene oplossing of uitkomst te vinden was.
Een nieuw tijdperk werd ten dien opzigte in het leven
geroepen, door den grooten en beslissenden maatregel der
zoogenaamde vri_jwillige leening van den minister VAN 1rALL,
bij welken men in twijfel staat, wat het meeste de bewon-
dering verdient, of de uitvinding om tegenover de aanbie-
ding eener vrijwillige geldleening, eene voor de onwilligen,
genoegzaam dringende bedreiging over te stellen, of het
meesterlijk beleid, waarmede de maatregel door een toestel
Vüll wetsbepalingen, de eene al dringender en klennncnder
dan de andere, werd ten uitvoer gelegd. Door dezen grooten
maatregel werd de geldelijke rekening van een vroeger ti_jd-
perk geheel afgesloten en de grond gelegd tot den daarop
gevolgden voorspoed in de geldelijke middelen van den
Staat, die aan de eene zijde door bezuiniging en aan de
andere zijde door eene ruime toevloeijing uit de opbreng-
sten van de exploitatie in Oost­Indië, boven verwachting
begunstigd werd. Aanmcrkelijke schulddelging mogt daarvan
liet gevolg zijn. Of men uitsluitend daarmede voor de volks-
welvaart het schoonste gebruik maakt van den geldelijken
voorspoed, is aan velerlei besel1ouwing onderhevig. Eene
4 strekking tot bijeenvergadering van geld en tot het dooden
van schuld, ligt zeker in het Nederlandsche volkskarakter
en heeft blijkbaar uit de uitkomsten hare goede zijde; doch
even zeker is het, dat, zoowel als een volk zich moet ver-
oorloven tot den aanleg van nuttige werken schulden tr
maken, het voor gelijken aanleg, alsmede voor de verbete-
ring van zoodanige werken niet mag sehroomen, zijne zucht
tot sehulddelging te beperken. Zonder nog in eene beoor-