HomeNederland, in deze eeuw van vooruitgang onderworpen aan stelselloosheid, aan bekrompenheid van inzigten en aan het toevalPagina 11

JPEG (Deze pagina), 618.16 KB

TIFF (Deze pagina), 6.43 MB

PDF (Volledig document), 46.14 MB

.., Q .,.i
, dige mannen ep, die aan den eenen kant het der volksont·
wikkeling regelend en soheppend vernuft van Koning w1L-
Licn I kraehtdadig ondersteunden, aan de andere zijde de
in hunne oogen te hooge vlugten daarvan breidelden. De
ontwikkeling van de staatsregeling e11 van bijna alle takken
van volkswelvaart in het tijdvak van 1Slt tot de afschei-
.j ding van België, levert eeue schoone bladzijde in de ge-
schiedenis van Nederland op. De staatsstukken, in het bij-
l zonder de staatsbladen en de inenigvnldige koninklijke be-
sluiten van dien tijd, allen strekkende oni de verwarring
waarin de geweldige staatssehokken alle aangelegenheden had-
den achtergelaten, te ontknoopen, getuigen nog dat er niet
kracht uit een beginsel gehandeld werd en bestaan als zoo
vele blijken van den onverinoeiden geest van hein die daar-
mede bezield was. Niet enkel de staatsstukken geven daar-
van de blijken, maar meer nog de veelvuldige stichtingen
en instellingen van dien tijd, die de strekking hadden orn
het volk te onderwijzen, te verlichten, en tot opening der
wegen tot volkswelvaart, waarvan zoowel België als Neder-
. land nog de vruchten genieten. Zij werkten met den gun-
stigsten uitslag op den kliminenden bloei van den Staat. l)e
vlugt van vooruitgang die Nederland in dien tijd nam, on-
dervond echter een geweldigen tegenstand in eene rnagtige
‘i partij, aan welke de volksontwikkeling in onbepaalden zin
niishaagde en die eenen naijver aankweekte tusschen de beide
hoofddeelen waaruit het Koningrijk destijds was zainenge-
steld. De omwenteling in Belgie en de verscheuring van
den band die tusschen de twee hoofddeelen bestaan had, was
daarvan het gevolg. Dezelfde geestkracht en vasthondend-
heid van Koning iriiainn l, die zooveel goeds te weeg ge-
brïlgl huil, \'(`l'l§tC in lklïill en vr_»lgende jaren tot dat (lt: