HomeGodsdienst en zedelijk levenPagina 22

JPEG (Deze pagina), 539.59 KB

TIFF (Deze pagina), 5.54 MB

PDF (Volledig document), 30.54 MB

14
nasporen. »Van meet aan" ~ dus te beginnen bij dat deel
der menschheid, dat nog, althans vergelijkenderwijze gespro-
ken, op den laagsten trap van ontwikkeling staat, bij de
dusgenoemde Wilden. Derwaarts is reeds Locke ons voorge-
gaan, zooals hij zich, ter bestrijding van de leer der aange-
boren ideeën, bij voorkeur op de Wilden beriep. Hierte-
gen bestond in zijnen tijd, de XVII eeuw, zwaarwiohtige
bedenking, omdat er toen nog weinig of niets met zekerheid
I van die menschen te zeggen viel. Nu, twee eeuwen later,
weten wij in dit opzicht iets, zoo niet vrij wat, meer. Maar
nu treft ons de bedenking, of voor ons doel een bezoek bij
de Wilden wel noodig, wel iets meer dan overbodige om-
haal is.
Aldus oordeelt, in bevestigenden zin, onze landgenoot
Dr. S. Cramer. In een boekske, onlangs door hem uitgege-
ven 1), zegt hij: ,, In ons eigen Holland, in onze gods-
dienstige of ongodsdienstige kringen, daar hebben wij de
` meeste godsdienstige verschijnselen, ook die, welke wij
gaarne in staat zouden zijn bij andere natiën en uit andere
tijden waar te nemen, in de rijkste verscheidenheid binnen
j ons bereik. Althans de lagere godsdienstvorinen, fetisdienaars,
j fatalisten, animisten, ook Buddhisten, en welk ander stand-
j punt gij wilt, zij tellen in onze eigen omgeving, o. a. onder g
, onze kinderen, vertegenwoordigers genoeg." Nu zou ik kun- I
j '1) Konservatief modernisme, godgeleerdheid en
L volksleven, 1882, blz. 35, 37. V
? ? ? Y