HomeGodsdienst en zedelijk levenPagina 21

JPEG (Deze pagina), 442.83 KB

TIFF (Deze pagina), 5.54 MB

PDF (Volledig document), 30.54 MB

ren, `
gol-
de
van
ing
zhts IL
eze
ïèï, Waarcloor wordt ’s menschen innerlijke ontwikkeling in
beweging gebracht en gehouden? Ik stel deze vraag met
het oog op hetgeen door Schopenhauer is opgemerkt 1), en
door mij ten volle wordt beaamd, » dat de mensch niet
uit eigen beweging op den inval komt, naar eene wet om
te zien waaraan de wil zich in zijne uitingen goedschiks
te onderwerpen heeft; dat dit den mensch onmogelijk van-
zelf in den zin kan komen, maar eerst wanneer hem daartoe
door een andere, positief werkzame, reëele en zich als zoo-
danig vanzelf aanmeldende, ja, zich ongenoodigd bij hem
indringende, zedelijke drijfveer de eerste stoot en aanleiding
gegeven is". Welke drijfveer dit was en blijft, wensch ik in
het licht te stellen, door het schetsen van den historischen
gang van godsdienst en zedelijk leven, in hunne onderlinge
E verhouding, voor zoover die gang zich van meet aan laatv
p 1) Die beiden Grundproblexne der Ethik, 142.