HomeGodsdienst en zedelijk levenPagina 12

JPEG (Deze pagina), 507.83 KB

TIFF (Deze pagina), 5.58 MB

PDF (Volledig document), 30.54 MB

4
te vinden zijn" 1). Moeten wij nu eenvoudig in dit verschil
van gevoelen berusten? Bestaat er volstrekt geen moge-
lijkheid, tot overeenstemming te komen? Is er niet eenige ‘{*
H vaste grond te vinden, waarop wij ons de oplossing van
het vraagstuk mogen beloven? Het raakt niet den individu,
; maar ons geslacht. Daarom acht ik dien grond gelegen in
? de ontwikkeling der menschheid, voor zoover de geschie-
denis ons veroorlooft haren gang van meet aan te volgen.
Het onderzoek moet, zoo niet langs ethnographischen, dan °
toch langs ethnologischen weg plaats hebben. Dat hieraan,
om meer dan eene reden, groote bezwaren verbonden zijn, ‘
H bezwaren vooral van psychologisohen en historischen aard,
j weet ik; ook acht ik mij niet tegen al die bezwaren opge-
wassen. Maar overtuigd, dat hier, gelijk bij alles wat de
menschheid aangaat, van de zijde der geschiedenis licht ·
moet en kan komen, wil ik uit den voorraad van etlmolo- Q
' gische bijzonderheden bijeengaren wat dienen kan, om ons
in enkele groote trekken den gang van godsdienst en zedelijk l
leven, in hunne onderlinge verhouding, voor oogen te stellen. i
El
F
4
Onder godsdienst versta ik de betrekking, waar-
` in de mensch zich stelt met een bovenzinne-
'l) Vgl. Bijblad van De Hervorming, ’l88’l, n. 3.
Q

H l
a