HomeDe zedelijke beteekenis van het socialismePagina 7

JPEG (Deze pagina), 961.50 KB

TIFF (Deze pagina), 8.01 MB

PDF (Volledig document), 17.01 MB

il
(
l
[ .
i Ik begin dan met te onderscheiden tusschen socialisme als doel en
, socialisme als beweging. I
Het doel is, gelijk Gij weet, de socialistische maatschappij.
Ge zult begrijpen, dat ik die niet voor u zal uitbeelden. Om de
eenvoudige reden, dat ik het niet kan. Niemand kan dat.
Hoe die wereld er uit zal zien, hangt af van zooveel ons nog niet I
voldoend bekende factoren, dat wie trachten zou om nu reeds het ·
beeld van de toekomstmaatschappij tot in bizonderheden te omschrij-
ven, niets anders zou geven dan wat hij zelf met zijn beperkte ,
kennis mogelijk en wenschelijk acht -- en ongetwijfeld zou de ,
werkelijkheid daar later gansch zeer den spot mee drijven. i
Ten opzichte van deze dingen past ons de meest mogelijke beschei­ .
denheid. Maar één ding kennen we - en dat is het fundament, ·
waarop de komende samenleving rusten zal. Dat is het maat- *
schappelijk bezit van grond en productiemiddelen.
Ik zeg: wij kennen dat. Ik durf zoo positief spreken, wijl wij .
waarnemen, dat de geheele ontwikkeling van het bedrijfsleven in
die richting gaat. De vorming van trusts, rings, kartels, syndicaten,
de steeds meer aan den dag komende noodzakelijkheid van arbeids- I
wetgeving, de gedurig groeiende en sterker wordende vakvereeni-
gingen, het zich al-door verhelderende inzicht der arbeiders in hun
oeconomische positie met den daaruit gegroeiden wil om te streven ,
naar een anderen staat van zaken -­ uit al deze dingen meenen ,
wij te moeten opmaken, dat de grondslagen van het maatschappelijk
leven bezig zijn te veranderen, dat er een nieuwe maatschappij
komende is, waarin het bedrijfsleven socialistisch zal zijn georganiseerd
"¤ en waarin de eigendomsvormen zullen correspondeeren met de
productieverhoudingen.
i Het socialisme als doel is dus te omschrijven als de socialistische i
ä maatschappij, rustende op het maatschappelijk bezit van grond- en
{ productiemiddelen.
i Onder het socialisme als beweging is te verstaan de beweging der _
arbeiders en allen die zich met hen eenswillend hebben verklaard, ‘
j om den groei van deze kapitalistische maatschappij naar de socialis-
’ tische te bevorderen.
* Zij doen dat door in hun vakvereenigingen hunne dadelijke belangen O
I te behartigen en te verdedigen tegenover de patroonsklasse: dat is
de strijd om een uur minder, een cent meer, beter veiligheids- `
3 maatregelen, dus voor betere arbeidsvoorwaarden, de strijd om I
medezeggingschap in het bedrijf; zij doen het door door middel .
j hunner politieke partij te dringen in de besturende lichamen van ll
ä 5 `
i
...ii. , ia.; . .;.·¥ ­ 1- ·` ik Z. r A , .,,_