HomeHet karakter van het oud-testamentische verhaalPagina 8

JPEG (Deze pagina), 0.99 MB

TIFF (Deze pagina), 7.87 MB

PDF (Volledig document), 33.33 MB

ësg i
l l Y
6

gg ‘ punten geboden had, komen bij hen, zij het ook schuchter, voor
den dag. j
· p j Natuurlijk volgde er een reactie. Maar de eenmaal ingeslagen
EV wegen boden te veel wetenschappelijke aantrekkelijkheid, dan -5
J dat ze ooit weer verlaten konden worden. En zoo komt het, dat
van het begin van de zeventiende eeuw af die twee stroomingen
jp meer en meer divergeeren, de eene, naar geloof en traditie ge-
ä oriënteerde, die men de orthodox­dogmatische kan noemen, naar
den eenen en de vrijzinnige, critische naar den anderen kant.
Bij de eerste strooming, voor welke de Bijbelsche schrijvers boven
critiek staan, en welker inspiratietheorie alle menschelijke beoor­
deeling moest uitsluiten, bleven uit den aard der zaak de stand-
punten vooral verschillen naar gelang van de godsdienstige op-
vattingen. Bij de critisch-wetenschappelijke moesten die grenzen
Q g natuurlijk komen te vallen. Mannen van zoo uiteenloopende
ë richting als Hugo Grotius, Cappellus, de philosophen Hobbes
en vooral Spinoza, de Katholieke theoloog Richard Simon be-
T j hooren in de zeventiende eeuw tot de coryphaeën van deze weten-
I H schap, en banen den weg voor de nieuwere school, die gekarak­
l p. teriseerd wordt door namen als die van Astruc, Semler, Eichhorn,
Graf, Kuenen, Wellhausen, om maar enkele te noemen, met hun
talloooze leerlingen en navolgers tot op onzen tijd. De critisch­ {
I H · wetenschappelijke methode had ook in ons land altijd groote ver- ·ï
tegenwoordigers en ze is aan onze universiteiten de toonaange­
Q ip vende geworden.
De beginselen en de resultaten van de moderne oud­Testa-
. mentische wetenschap zijn in een zeer omvangrijke litteratuur
Q neergelegd: in de zgn. Inleidingswerken, in exegetische hand-
Qi boeken, in beschrijvingen van den godsdienst van Israël, in his-
torische monographieën over die gedeelten van de geschiedenis, x
die het Oude Testament bestrijkt, enz. Laat ik er alleen nog
. dit van mogen aanstippen, dat het gemeenschappelijke beginsel
is, dat de Bijbel moet gelezen en verstaan worden evenals andere
boeken van hoogen ouderdom, dat de godsdienst van Israël een _
historische grootheid is, die naar analogie van elk ander histo­
risch gebeuren in haar ontwikkeling en haar afhankelijkheid van
tijdelijke en plaatselijke invloeden ­- ook vreemde ­- begrepen
V moet worden; gemeenschappelijk resultaat, een, bij de traditio­
s j El
‘ al
ëli
S äï°jt‘ tjgj ä