HomeHet karakter van het oud-testamentische verhaalPagina 7

JPEG (Deze pagina), 1.01 MB

TIFF (Deze pagina), 7.77 MB

PDF (Volledig document), 33.33 MB

1
5
is schelijk karakter, dat van zijn eerste tot zijn laatste letter door de
p` Godheid geinspireerd is, een orgaan om zich te uiten gevonden
`­ heeft. Mogen de richtingen en de methoden ook verschillen en
Z de grammaticaal­historische uitlegging met de allegorische,
lt straks ook met de mystische om den voorrang strijden, het uit-
_ gangspunt is altijd de onfeilbaarheid van het hier geopenbaarde
Y; goddelijke woord en de overtuiging, dat alle wijsheid, ja elke
Q waarheid van welken aard ook en waar en wanneer ook optredend,
H daarmee in harmonie moet zijn. Het was juist de allegorie met
E L haar onbegrensde mogelijkheden - immers aliud verbis aliud `
H sensu ­- en de zoowel door joden als door Christenen veel ver-
p dedigde theorie van den meervoudigen zin van het Schriftwoord,
‘ ­ die hiervoor alle gewenschte speelruimte boden. En de grenzen
.. tusschen de verschillende opvattingen van den Bijbeltekst kwamen
zoodoende van zelf overal, waar deze de problemen van den gods-
` dienst direct of indirect raakt, parallel te loopen met de grenzen
- tusschen de religies en de dogmatische richtingen.
_ Een geheel andere koers wordt door de Renaissance ingeleid.
1 Met den geestdrift voor de antieke cultuur, die het wezen van
i_ het Humanisme uitmaakt, was ook de wetenschappelijke belang-
_ stelling voor de oud­Hebreeuwsche taal en litteratuur direct ge-
geven. En de studie van de klassieken en de exact­philologische
I methoden, die bij de interpretatie van die oude auteurs gevolgd
; werden, moesten wel bevruchtend werken op de uitlegging van
{ den Bijbel. Daarbij kwam het streven van de Humanisten om in
het algemeen, en dus ook op dit speciale gebied, de wetenschap
E vrij te maken van autoriteitsgeloof, van dogma en traditie, en het
_ individueele oordeel tot zijn recht te laten komen. Weldra komt
l de Hervorming ook in de kringen der Christen theologenrmeer
L aandacht vragen voor het Oude Testament, en het is evident,
_ hoe sterk de invloed van de humanistische beschouwing op die
i van de eerste Reformatoren gewerkt heeft. Met meer of minder
Z nadruk wordt onder hen de eisch vernomen om de beteekenis
p van het Bijbelwoord te zoeken uit en alleen op grond van den
origineelen, dus voor het Oude Testament Hebreeuwschen
tekst, en de zgn. meervoudige zin en de allegorie worden als
strijdig met een gezonde exegese verworpen. Zelfs uitingen van
critiek, waarvoor trouwens de Oudheid al enkele aanknoopings-

1%

êä ·
ä o en _l_._l MQ rg, A___, r