HomeHet karakter van het oud-testamentische verhaalPagina 12

JPEG (Deze pagina), 1.00 MB

TIFF (Deze pagina), 7.82 MB

PDF (Volledig document), 33.33 MB

. ç l
e » ii ­ r
l . ~
i i IO
. Zonder eenige verandering hebben zij echter ook volgens Gun-
g kel de overgeleverde stof niet weergegeven. Dat wordt b.v. be-
; wezen door het uniforme spraakgebruik in de verschillende ver- j
= 4 g zamelingen. In een opstel van zeer recenten datum zegt Lods 1),
l ; die hetzelfde standpunt inneemt: ,,En dépit de leur grande
j, piété pour le passe, ils ont imprimé a leur oeuvre quelque chose
‘ de leur personalité".
` De kwestie is van fundamenteel belang; want die piëteit en
E die trouw, die conservatieve en conscientieuze houding tegen-
jfj over het veronderstelde origineel van den kant van die verza-
rnelaars, vooral de latere en laatste, biedt niet alleen een belang-
$1, bj. rijk voordeel aan den critischen arbeid, maar zij vormt er eigenlijk
lj. een eerste voorwaarde voor. Zij maakt het eerst mogelijk, de
bronnen te herkennen en van elkaar af te zonderen. Bij een zelf- .;
p x j· standig opnieuw bewerken van de stof zouden tegenstrijdigheden
allicht vereffend zijn, en zouden ons niet al die verschillende
A opgaven van namen en getallen en andere détails, al die herha-
F lingen en doubletten bewaard gebleven zijn, die nu als uit-
V”€ `° gangspunt en criterium voor de bronnenscheiding dienst doen.
i Y Tot op zekere hoogte nu moet men die piëteit tegenover de
traditie zonder meer erkennen. Iuist daaraan danken Wij het,
dat ons in het Oude Testament zooveel historisch materiaal
van hoogen ouderdom en van groote waarde onveranderd en
ïï ii onvervalscht bewaard is. Het archaeologische onderzoek van
1,, ` de laatste decenniën heeft daar menig nieuw bewijs voor ge-
Q { leverd. En dat tal van verhalen, historische en niet-historische,
K; U die eeuwen lang haast ongewijzigd van mond tot mond plegen
te gaan, in denzelfden vorm opneming gevonden hebben, ook
I j dat zal iedere kenner van het oude Oosten a priori van zelf spre­
kend vinden. Aan den anderen kant echter heeft men sinds lang
j het pragmatische karakter van Israël's historiographie - dit
woord dan in den ruimsten zin genomen - op den voorgrond
gesteld. De geschiedenis wordt altijd uit het gezichtspunt van
een bepaalde idee bekeken, en de afwisseling in de heerschende
denkbeelden vindt haar weerspiegeling in de historische voor-
stelling 2). Maar dit veronderstelt juist een meer vrije en zelf-
1) Revue de l'Hist0ire des Religions 88 (1:923) p. 58.
2) Vgl. Wellhausen, Prolegomena, 3 Ausg. S. 175. -
jl j
wil;
äl, gi
wl
l