HomeWat is het begin geweest, hoe was de voortgang, wat zal het einde zijn?Pagina 66

JPEG (Deze pagina), 0.97 MB

TIFF (Deze pagina), 8.41 MB

PDF (Volledig document), 60.42 MB

, t ‘ .
,s t
l

ti [ eo
l gt
"rt hg de sfeer der vaste sterren verstaan wil. Eigenlgk berekent hg van dit
Ei" getal eene bovenste grens, en aannemende dat de afstand der zon tot de
.l aarde kleiner is dan 10000 maal de straal der aarde, en evenzoo de straal
van de sfeer der vaste sterren kleiner dan 10000 maal de genoemde
afstand, vindt hij een getal van 1000 decillioen *) zandkorrels. Neemt
· men den afstand dor zon tot de aarde Z 20000000 duitsehe mglen;
` 1 d. mijl :: 7420 meters, de parallaxis der naaste vaste sterren omtrent 1
, : 0",5, dus de straal van de sfeer der vaste sterren : 412 530 maal i
l de afstand der zon tot de aarde; het specifiek gewicht van zand : 2,65, i
N- en, zooals ik door eene proef vond, dat 1 centigram zand 234 korrels
li bevat, (welk getal natuurlgk zeer naar de grootte der korrels kan veran­ _
i ` deren,) dan vindt men een getal van 60 decillioen.
,. ` ; Aacnnmnms had dus gelijk met te beweren, dat het getal dat hij zocht
ill, 2 kleiner was dan 1000 deoillioen.
VVaar hg over de beteekenis van ,,wereld" het boven aangehaalde ver-
, meldt, voegt hg er bg: ,,Dit alles heeft Anisranorins van Samos weerlegd
in zijne tegen de astronomen geschrevene hypothesen, waarin hg, uit
j- hetgeen bekend is, besluit, dat de wereld veelmalen grooter is dan wg
` zoo even gezegd hebben.
1. ` vooronderstelt namelgk, dat zoowel de vaste sterren als de zon stilstaan,
en dat de aarde in een eirkelomtrek gevoerd wordt om de zon, die midden
ij i jisi ë in de baan geplaatst is, en dat de sfeer der vaste sterren, die om het
i‘ middelpunt derzelfde zon beschreven is, zoo groot is, dat de loopbaan
i j der aarde dezelfde verhouding heeft tot den afstand der vaste sterren, als
` het middelpunt van een bol tot zgne oppervlakte.
Blgkbaar is dit onmogelgk. Daar namelijk het middelpunt van een bol
geene uitgebreidheid heeft, kan men zich ook niet eene verhouding daarvan
. tot de oppervlakte voorstellen.
i Anisranenus zal bedoeld hebben: daar wg de aarde als het middelpunt
{ der wereld aanzien, zoo zal dezelfde verhouding die de aarde heeft tot
i dat, wat wg de wereld noemen, ook bestaan tusschen de loopbaan der
F j aarde tot de sfeer der vaste sterren".
(Taöra yà,0 dcazpoóaaç lelpárrrzpzoç á Eáywç ëêédwzev ypáçbzzç ëv raf';
ii, II` ypaçrzpévazç zarà raïu darprzhiywv órr0äéaea·:v· êv afg êx 'Z'(.e7V óvroxeguévwv M
j e‘o,uBa:'uez, rdv zóaywv wel/larrláazov eïuev 706 vdv eïpq,/1.év00.
[ ¢.Y·7Z'()T£’0ETd( yà,0 rà nèu dv:/low?] raïv äarpwv, xai ràv 5110:4 pévszv ázz©aqrov·
Ei j ràv dè yzïv ïspzgaépsaäac asp? ràv rïlzov xarà zóz/loo vzepzçaépszav, dg ëarzv ëv
, juéaga rajï dpóeeg xszjuevoç ràv dè raïv ávrlavaïv äarpwv agpaïpav, vrepê rb aórà
li te { __
*) Ancmmanes deelt de groote getallen niet afin vakken van zes cijfers, zooals wg gewoon
zgn, maar in vakken van acht cijfers, myriaden van myriaden; hg noemt de eerste acht cijfers:
getallen van de eerste orde, en derhalve dit getal, (1063) duizend myriaden van de getallen der
j achtste orde.
[.