HomeWat is het begin geweest, hoe was de voortgang, wat zal het einde zijn?Pagina 52

JPEG (Deze pagina), 919.54 KB

TIFF (Deze pagina), 8.42 MB

PDF (Volledig document), 60.42 MB

i ë
1 Q2
i
é , 4b
I
_ kunnen gissen, en het is dus maar het raadzaamst,
daaromtrent zgne onkunde te bekennen.
En wat de aswenteling aangaat, die de zonnestelsel-
nevel moet gehad hebben, willen wg tot haren oorsprong
fä opklimmen, dan wordt het terrein, waarop wg ons bewegen,
jy hoe langer hoe onzekerder.
jj, Een in de onbegrensde ruimte hangende gas- of
nevelbol kan niet uit zich zelf gaan omwentelen; door
aantrekking is eene omwenteling ook moeielgk te ver-
klaren; en wellicht moet dus de oorzaak gezocht worden in
omstandigheden, die plaats hadden in nog vroegeren tgd,
toen de nevelmassa, waaruit de zon met haar stelsel
ontstaan is, nog met de nevelmassaas, waaruit de andere
sterren ontstaan zgn, te samen een chaos vormden; een
denkbeeld dat reeds Dnscimrms in de zeventiende eeuw
ontwikkelde.
Aannemelgker komt mg de volgende verklaring voor,
die nog van korte dagteekening is (35).
Bevinden zich in het wereldruim op zekeren afstand
twee massaas, het kunnen vaste massaas, maar ook even
goed vloeibare of gasvormige zgn, dan trekken zg elkander
aan, en indien zg oorspronkelgk beide in rust zgn, zullen
ja? zg rechtstreeks tot elkander naderen en eindelgk tegen
elkander aanbotsen. Heeft een van beiden echter eene,
ig, al is het nog zoo geringe oorspronkelgke eigene beweging,
yjz j die niet op de andere massa gericht is, dan zal de eene
massa om de andere omloopen en om haar eene kegel- ­
snede, hetzg hyperbool, parabool of ellips beschrgven.
Aldus de kometen, die ons zonnestelsel van tgd tot
gi tgd bezoeken. Maar somtgds gaan zg de zon om zoo te
zeggen strgkelings voorbg. Vooral de kometen van 1843, ` e
1880 en 1882 zgn in dit opzicht merkwaardig geweest.
De laatste vloog met eene snelheid van 470 kilometers
E jl.
4;
2= zëëä
l n