HomeWat is het begin geweest, hoe was de voortgang, wat zal het einde zijn?Pagina 49

JPEG (Deze pagina), 855.49 KB

TIFF (Deze pagina), 8.56 MB

PDF (Volledig document), 60.42 MB

43
meer sterren reeds heeft plaats gehad. BU al deze laatste i
_ soorten is de ronde of anders toch een ovale vorm büna
altijd aanwezig, en die vorm wijst noodzakelük op eene
` concentratie der stof door aantrekking. Bestaat er eene
{ centrale ster, hetgeen in de zoogenaamde nevelsterren
het geval is, dan heeft men eene volkomene overeenkomst
met hetgeen wij ons van ons zonnestelsel hebben voor-
gesteld, en wel in de periode, dat de vorming der zon
reeds een aanvang genomen had.
Hebben wg nu het recht deze beschouwingen vast te
knoopen aan die van ons zonnestelsel? Waarom niet.
Betreden wij een oorspronkelük bosch, dan vinden wij
daar niet alleen de volwassene boomen, maar ook dezelfde
boomen in alle trappen van ontwikkeling, van het pas
opgekomen plantje af, waar `de zaadlobben nog aan ge-
vonden worden, tot den volwassen boom toe, en wij be-
sluiten dat wü hier verschillende trappen van ontwikke-
ling zien. Wie zal daarmede niet instemmen? Evenzoo ,
aan den sterrenhemel. De nevelvlekken zonder en met
condensatie kunnen wg, moeten wij blijkbaar als ver-
schillende stadiën van ontwikkeling der hemellichamen
beschouwen en daardoor verkrügt de neveltheorie van
Wnienr, KANT en LAPLACE een hechten steun. J
Maar nu de zonnewarmte? Waar komt die hitte van Y
daan, die maakt dat de oppervlakte der zon bgna 100 W
maal meer hitte uitstraalt (34) dan eene straal Bessemer-
staal, dat witgloeiend uit den oven vloeit? Die maakt l
juist de minste zwarigheid, dank zij de ontdekking der
natuurwet van het behoud van het arbeidsvermogen, de
vruchtbaarste, kan men gerust zeggen, die op het gebied .
der natuurkunde in deze eeuw gedaan is. Door de
onderlinge aantrekking der oorspronkelijke deeltjes van
den nevel, waaruit het zonnestelsel ontstond, moet zich W