HomeWat is het begin geweest, hoe was de voortgang, wat zal het einde zijn?Pagina 48

JPEG (Deze pagina), 933.79 KB

TIFF (Deze pagina), 8.56 MB

PDF (Volledig document), 60.42 MB

j
492
volbrengen, dezelfde is als die, waarin de zon om hare as
wentelt; ­ voegen wü dit alles nu bij elkander, dan .
komen wg tot eene gevolgtrekking, die zeer veel waar-
ii schijnlükheid voor zich heeft, dat namelijk in vroegeren `
jl ‘ tüd, millioenen, wellicht billioenen jaren geleden, de zon ,_
een zoo grooten omvang gehad heeft, dat het geheele
planetenstelsel binnen haar volumen begrepen was; dat
lj j de gasbol, dien zij toen vormde, reeds eene wenteling om
eene as had, die niet veel van de tegenwoordige omwen-
telingsas der zon verschilt, en dat uit dien toestand lang-
zamerhand, door samentrekking naar een centraal lichaam,
en een aantal kleinere, niet centrale, de tegenwoordige
; toestand ontstaan is.
Maar, zal men kunnen tegenwerpen, is dat geene fantazie?
Bestaan er aan den sterrenhemel, die toch wel door de
lf sterrekundigen doorzocht zal zijn, formaties, die eene
li? dergelijke onderstelling slechts eenigermate ondersteunen?
J Juist dat is in groote mate het geval! Daar vindt men
(Ht alle stadiën terug, die dienen kunnen om de inzichten
te bevestigen, die ik hier heb medegedeeld. Het is de
is 1; onvergankelgke roem van W1LL1Aiv1 li-lisascrmt, dat hij, de
1 musicus, dilettant-astronoom, met eigen gemaakte spiegel-
teleskopen den hemel doorzoekende, het eerst hierop
t heeft opmerkzaam gemaakt.
dt j* _ Uitgebreide plekken nevel van onregelmatigen vorm;
grootere en kleinere nevelvlekken, zonder een zichtbaar
verdichtingscentrum; anderen, waar in het midden eene
verdichting gezien wordt, zonder dat er nog sprake is
j van eene ster, en waar de randen geheel vloeiend uitloo-
' pen; nog anderen, waarvan de randen vrü scherp begrensd
· ' zgn, en het geheel dus het aanzien heeft, hetzü van eene
ronde, hetzij van eene ovale, zwak verlichte schgf; weer
l anderen, waar eene formeele verdichting tot eene, of tot
ïll t
i .. i
ll , e
p