HomeWat is het begin geweest, hoe was de voortgang, wat zal het einde zijn?Pagina 39

JPEG (Deze pagina), 861.84 KB

TIFF (Deze pagina), 8.44 MB

PDF (Volledig document), 60.42 MB

l KANT gaf in 1755 zijne ,,Allgemeine Naturgeschichte und X,
r Theorie der Himmels" uit; zoo als de titel verder aangaf,
was dit werk eene proeve om de inrichting en den mecha-
/ nischen oorsprong van het gansche wereldgebouw naar
j Newtoniaansche grondbeginselen te verklaren. ;
j Het was een der eerste producten van züne werkzaam-
heid, geschreven in een tüd, dat hg nog meer natuurkun­ T
L, dige dan theoretisch tilosoof was. Hij bepaalde zich niet '
, tot het zonnestelsel, maar breidde zijne beschouwingen
K, ook tot het geheele sterrenheir uit. Elke ster is, zooals reeds
PYTHAcoP.As vermoedde, eene zon, als die, welke het zonne-
? stelsel beheerscht, met andere woorden: de zon is slechts
· eene van de millioenen schitterende sterren, die het oog,
door kijkers versterkt, aan den hemel ontwaart. Terecht
I breidde dus KANT züne hypothesen op het geheele heelal uit.
Uitgaande van het denkbeeld, dat de toestand, waarin
wg nu dat heelal kennen, door een anderen toestand is
voorafgegaan, waaruit het ontstaan is, gingen en KANT, en
_ LAPi.AcE, die het geschrift van KANT niet kende, uit van
de onderstelling, dat de hemelbollen, zonnen, planeten, en
wachters, door samentrekking uit eene tijn verdeelde,
' nevelachtige stof ontstaan zijn.
Vraagt men wellicht, hoe beiden zoo vermetel waren
zich te verdiepen in de oplossing eener vraag, die be-
trekking heeft op een tijdvak, dat wie weet hoe langen
tüd, wellicht millioenen, wellicht billioenen jaren geleden,
~ achter ons ligt, dan is het antwoord daarop: de over-
tuiging, eeuwen lang door de ervaring opgedaan, dat de ,
natuurwetten onveranderlgk zijn, dat de traagheid of liever K
I het volhardingsvermogen voor die millioenen jaren even
N goed eene eigenschap der stof geweest is als thans, en l
evenzoo de algemeene aantrekkingskracht. l
Mocht echter iemand ongeioovig zijn omtrent die alge- I
3 l
l
» al