HomeWat is het begin geweest, hoe was de voortgang, wat zal het einde zijn?Pagina 37

JPEG (Deze pagina), 809.33 KB

TIFF (Deze pagina), 8.44 MB

PDF (Volledig document), 60.42 MB

.?«
31
reken er nu de aarde onder,) bewogen zich om de zon in l
dezelfde richting, en wel in vlakken, die nagenoeg samen-
vielen; men zou kunnen zeggen, bgna in hetzelfde vlak.
Alle in het midden der vorige eeuw bekende wachters,
j dus onze maan, vier wachters van Jupiter en zes van Q
Saturnus wentelden om hunne planeten in dezelfde richting
· als die planeten om de zon, en alle planeten en voor
5 zoover bekend was, alle wachters, draaiden in dezelfde l
4 richting om hunne assen.
De loopbanen zgn wel ellipsen, maar wgken in het
_ algemeen niet veel van den cirkelvorm af; eene zoo lang-
J werpige loopbaan, als b. v. de komeet van HALLEY bezit,
vindt men onder die der planeten niet.
Hier zgn dus vier verschijnselen die in het oog vallen.
Aan toeval kunnen zg niet toegeschreven worden, de
‘ vraag is slechts: kunnen zg door eene natuurlijke oorzaak
verklaard worden?
Als vgfde bgzonderheid kan men er bgvoegen de lang-
werpigheid der kometenbanen, en de omstandigheid dat
` de richting harer beweging niet altgd dezelfde is als die
der planeten.
Wg hebben gezien dat, reeds voor Nnwroiv, Dissclinrcs
~ getracht had, van een en ander eene verklaring te geven.
Maar zgn stelsel was toch niet meer dan eene uit de lucht
J gegrepene onderstelling. Haar te toetsen aan de feiten,
. die zg heette te verklaren; door berekening na te gaan,
of zg van de omloopstgden der planeten en der wachters
rekenschap gaf, ging niet. .
Men kon er aan gelooven of niet gelooven, al naar
verkiezing. Wat erger was, er waren reeds feiten opge-
" merkt, die hare onaannemelgkheid bewezen. Zoo bleek
het niet waarom die sterke draaikolk, die in staat was
de reuzenplaneten Jupiter en Saturnus in nagenoeg cir-
l
l
M_H)r*ü*** VW in ___, Y _ _VVV iw ___)/2