HomeWat is het begin geweest, hoe was de voortgang, wat zal het einde zijn?Pagina 36

JPEG (Deze pagina), 885.93 KB

TIFF (Deze pagina), 8.44 MB

PDF (Volledig document), 60.42 MB

( "#w”wl WmV`w l l V

Q ,
‘ ,/ 30
`, de natuur harer langwerpige banen, als overeenkomstig
’ met die van de ellipsen der planeten theoretisch verklaard,
:. en de weg werd weldra aangewezen, hoe van de gevolgen
der otzrlerliezge aantrekking der planeten rekening kon
ti worden gehouden.
i Het gaf in de wetenschappelijke kringen eene verade- (
it ming, dat in een beginsel, of liever in eene natuurwet, ·
de sleutel tot zooveel verschillende, tot nog toe vreemde
verschünselen gevonden werd, in wier opsomming ik mij {
echter beperkt heb, om niet te veel van uwe aandacht
te vergen.
Maar de beoefenaars der wetenschappen verlangen i
altijd verder te gaan. Nauwelüks is de verklaring van
een verschnnsel gegeven, of hun blik ontdekt bijzonder-
heden, die, vooruit beschouwd, niet noodzakelrjk aldus
behoefden te zgn, die even goed anders hadden kunnen ·
. wezen, tenzij althans eene reden voor elke bijzonderheid
M is aan te geven. i
gij; Evenzoo was het met de kennis van ons zonnestelsel. 1
De samengestelde schünbare beweging van zon, maan en ‘
vüf planeten was verklaard; aan de aarde haar rang
als derde der planeten aangewezen, en de ligging, vorm
{jj en grootte der zes planetenbanen en van die hunner ~
wachters was bekend. De zon was een licht- en warmte-
gevend lichaam, veel grooter dan de planeten, wellicht
millioenmaal grooter dan de aarde, (hoewel niet evenveel _
äi maal zwaarder;) en de planeten en wachters waren
i donkere lichamen, die hun licht van de zon ontvingen.
Over de inwendige warmte, zoowel der zon, als van de
planeten, werd niet veel geredeneerd.
Nogtans, indien dit stelsel nader bekeken werd, waren ·‘
er toch büzonderheden in op te merken, die ieders aan-
dacht moesten gaande maken. Alle zes de planeten, (ik
( i