HomeWat is het begin geweest, hoe was de voortgang, wat zal het einde zijn?Pagina 33

JPEG (Deze pagina), 814.62 KB

TIFF (Deze pagina), 8.43 MB

PDF (Volledig document), 60.42 MB

-~:;g~ ;_, à __ ï_. _,­,«w.y«y-r;;­g;v;:;·;v-<,l-T·‘.g ~-;­-­--»··r·­-~~ ~ -- ,> ­~_--,1 ·~-;;_,·· Y- ~­·­~«- Y ·w r· Y @?"j"’#"";*_*" """""""""`*”.*"'*""T""""‘ Y""*f§3è£"ïx_,.¥lw
schriften beoordeelen naar den datum, waarop zg ge- ·
schreven zijn. Op welke hoogte, of liever hoe laag, i
stonden in de eerste helft der 17“ eeuw de natuurkun-
dige wetenschappen? KEPPLER moest nog, tegen zijn zin,
< voor Wilnrnnsrinn uit den stand der planeten voorspel-
lingen maken. Eerst tien jaar nadat Dnsckrrrrs zijne
verhandeling le Monde schreef, n.l. in 1643, zou Toa- t
c nicmrm den barometer ontdekken, en daarmede een nieuw I
licht ontsteken omtrent de zwaarte der lucht, de hoogte .
van onzen dampkring, en de mogelijkheid van het be- i
staan eener luchtledige ruimte, die zelfs Dnscnrxrns nog
steeds ontkend had.
De werken van hem, die het eerst op den gas-
vorm der lichamen opmerkzaarn maakte, van wien
ook de naam gas afkomstig is, ik bedoel van vm
HELMoNn, waren nog niet uitgegeven, en Roennr Borre,
die de wet zou aangeven, volgens welke de dichtheid
der dampkringslucht afneemt, dezelfde, die het eerst.
.9, de vier elementen van Anisrornrrs verwierp, was nog
een kind.
Omtrent de zwaartekracht ontwikkelde Dmscixnrns in
het genoemde werkje denkbeelden, waarvan ik u de
uiteenzetting zal besparen, maar het moest nog meer
. dan eene halve eeuw duren, eer Nnwron de algemeen-
heid dier kracht in zijne ,,Prineipia" ontwikkelde.
Het is ons wel gebleken dat Drscnnrns omtrent de
' gevolgen eener kringvormige beweging zonderlinge be- ·
grippen had, maar het was nog 40 jaar voordat Cnnrs- `
TIAAN Huvenns juistere begrippen omtrent die beweging ,
Y koesterde en bekend maakte. Fnxnvcis Bixco mn VERULAM
en Dnscimrns waren de voorgangers eener nieuwe wijze
van onderzoek der natuur; Baco vorderde vrijheid van i
alle vooroordeelen en eigen onderzoek, zoowel door
l
l
. Y Yrrin