HomeWat is het begin geweest, hoe was de voortgang, wat zal het einde zijn?Pagina 24

JPEG (Deze pagina), 894.63 KB

TIFF (Deze pagina), 8.44 MB

PDF (Volledig document), 60.42 MB

tl.
is
wa 18
verschillende plaatsen bg Prorninimus en anderen, vraagt
j niet naar de meerdere of mindere waarschijnlükheid van
12 het eene of andere stelsel, wel of er de loop der hemel-
lichten volledig genoeg door verklaard wordt; de phvsicus
“ daarentegen vraagt wel naar die waarschijnlükheidg om
nu het stelsel van Hmmcrinms op Mercurius en Venus toe
jl te passen, en op Mars, Jupiter en Saturnus daarentegen
het stelsel der epicykels, dit was hinken op twee ge- .
dachten, en wellicht viel dit niet brjzonder in den smaak.
Bri het beoordeelen van het stelsel der epicykels moet
er nog wel op gelet worden, dat de dagelijksche beweging
j, der hemellichten, het opkomen in het oosten, het volbren-
fg gen van den dagboog en het ondergaan in het westen
niet aan eene wenteling der aarde om hare as, maar
aan de dagelijksche wenteling der hemelliehten zelve,
dus ook der planeten, om de aarde werd toegeschreven.
Aan iedere planeet werd dus te gelijkertüd eene dubbele
1,, beweging toegekend, de dagelüksche van het oosten
door het zuiden naar het westen, en de beweging langs
1 epicvkel en deferent, van het westen door het zuiden
naar het oosten. Voorwaar een samengesteld mecha- · --
nisme, en dat nog samengestelder was dan ik het hier
eenvoudigheidshalve heb voorgesteld (16).
Maar aan denzelfden Hmakcunns komt ook de eer toe, j
- de wenteling der aarde om hare as, door PLATO aan het
,,,‘ eind van zijn leven reeds vermoed, als leerstelling ver-
kondigd te hebben. Wij, die met deze wenteling reeds ,
in onze jeugd vertrouwd zgn gemaakt, kunnen er ons
nauwelijks eene voorstelling van maken, dat daaraan
vroeger getwijfeld werd, en toch is dit niet alleen het
geval, maar zelfs de kundigste wüsgeeren, b.v.AmsTo­
èi rams, Hirmnciius, wilden haar niet aannemen, evenmin 1
als 300 jaren later Prom:MAEUs. J
l
t .