HomeWat is het begin geweest, hoe was de voortgang, wat zal het einde zijn?Pagina 21

JPEG (Deze pagina), 880.26 KB

TIFF (Deze pagina), 8.33 MB

PDF (Volledig document), 60.42 MB

l
15 j
paren maken, zwevende en wentelende, dezelfde beweging, i
die de oude Grieken aan Jupiter, Mars en andere planeten j
toeschreven. Elk paar wentelt in een kleinen kring rond,
t maar tevens langs den omtrek der zaal in een grooten. ‘
_ Letten wg op de richting, waarin wg elk der feestvierenden I
zien, dan bemerken wg bg ieder vooruitgang, teruggang, j
en weer een nog sterkeren vooruitgang, zoodat na een 1
zeker aantal omwentelingen, elk paar den geheelen omtrek
heeft afgelegd.
Maar elke vergelijking, zegt het spreekwoord gaat mank. ‘j
Er is tusschen de beide bewegingen, die wg beschouwd
hebben, verschil en overeenkomst. In onze feestzaal zgn ,
Mars en Venus vereenigd, in het zonnestelsel gescheiden. (Q
Om dus de overeenkomst volkomener te maken, denke ‘]
men de jonkvrouw weg, en de jongeling beschrijft te
gelgkertgd twee kringen, een grooteren langs den omtrek der
. zaal (10), en een kleineren, den epicykel, wellicht evenmin
bewust van dat merkwaardige feit als de brave Jouamm,
die op vergevorderden leeftijd van zgn taalmeester vernam, H
dat hg zgn geheele leven proza had gesproken.
Het stelsel, dat elke planeet zich in een epicykel be-
woog, was voldoende om ten minste de meest in het 1
A oog loopende bijzonderheden van den loop der plane- j
ten te verklaren. Overeenkomstig de denkbeelden, die in li
de 4<"‘°’ eeuw v. Chr. nog heerschende waren, kon de stel-
ling behouden blgven, dat de aarde in het midden van
het heelal in rust was; voor elke planeet bestond er
dan een grootere cirkel: de cleferemg langs den omtrek
‘ van dien cirkel bewoog zich eenparig een denkbeeldig ·
punt, en om dat denkbeeldig punt draaide de planeet E
. in een tweeden, kleinerm kring, den çpicykcl (11). l
1 Hoe grooter de omloopstgd der planeet was, hoe groo- l
nl ter de deferent moest wezen, dit werd algemeen aange- j
l
«
5
gg. cl ct- l .. .. .,,,1