HomeWat is het begin geweest, hoe was de voortgang, wat zal het einde zijn?Pagina 17

JPEG (Deze pagina), 811.60 KB

TIFF (Deze pagina), 8.45 MB

PDF (Volledig document), 60.42 MB

t

11
Ik hoop dat het U nu duidelük is, wat men door l
den zoogenaamden teruggang der planeten verstaat.
Het is de beweging in tegengestelden zin, als ge- =
woonlijk, die men de planeten ziet aannemen juist `
_ in het tijdvak dat zij midden tegenover de zon staan.
F In deze zelfde maand kan ieder met het grootste
gemak den teruggang van Saturnus hebben waarge­ j
nomen. Deze planeet bevond zich in het begin dezer
maand links van Hegulus, de helderste ster in den S
Leeuw, zal er heden avond nagenoeg recht boven I
staan, en dan nog langzaam den teruggang tot het 1
· eind der maand April voortzetten. ZQ keert dan j
om, en gaat op het eind van Mei op nieuw voorbü l
dezelfde ster.
Hoe dit alles nu te verklaren? Het eerste stelsel, H
j dat diende om dit te beproeven, was een uitvloeisel
van het aannemen van een sterrengewelf, een bol-
. vormig oppervlak, waartegen de sterren bevestigd
waren. Kan zon, maan en iedere der vijf planeten
werd nu ook zulk een gewelf toebedeeld; en ieder
H gewelf had zijne eigene wenteling. Men noemde die
gewelven sferen, en omdat zij doorschijnend moesten
zgn, opdat zij de sterren niet aan ons oog zouden
onttrekken, nam men kristallen sferen aan, waarvoor
_ wij in meer huiselijk hollandsch, maar verstaanbaar-
der, glazen ballons zouden zeggen. Zeven waren er
{ noodig, dus het sterrengewelf werd de achtste sfeer,
ll een naam, dien het nog tot in de 178 eeuw behou-
' den heeft.
Maar met dit getal van zeven sferen kon men toch
niet volstaan om de beweging van zon en maan in
schuins geplaatste kringen, en de teruggangen de1·
planeten te verklaren, vooral ook daarom niet, om-