HomeWat is het begin geweest, hoe was de voortgang, wat zal het einde zijn?Pagina 16

JPEG (Deze pagina), 876.89 KB

TIFF (Deze pagina), 8.45 MB

PDF (Volledig document), 60.42 MB

1 i
1 1
10
g van is dat hij büna 12 jaar besteedt om, tegen den
dagelükschen loop der sterren in, dus van de rechter
‘ 1 naar de linkerhand (7), den hemel te doorloopen,
terwgl de zon er slechts één jaar over doet. Wü heb-
ben dus volmaakt hetzelfde verschijnsel als op elk
uurwerk de beweging van den minuutwijzer en den P
uurwijzer. Die bedekken elkaar te 12 uur, en dan
weer te 1 uur en ruim 5 minuten. Evenzoo de zon
en Jupiter. Zijn zr] voor ons oog nagenoeg in dezelfde
richting, dan zien wij de planeet, wegens het helle zon-
nelicht niet; maar nu spoedt de zon zich, uit ons
standpunt gezien, van de rechter- naar de linkerhand I
P vooruit, Jupiter achterlatende, die zich 12 maal lang-
zamer beweegt. Een groot halfjaar later bevindt de
g zon zich reeds tegenover de planeet, en dóórloopende
heeft zg omtrent 13 maanden noodig om haar opnieuw
A in te halen, een eind verder dan de vorige keer. l
i Ziedaar het verschijnsel, zoo als het zich bij de
ruwste en meest oppervlakkige beschouwing voordoet. `
Maar beweegt zich nu de planeet Jupiter in di.e 13
maanden evenals de uurwüzer van het horloge, d. i. ·
met eenparige snelheid aan den hemel voorwaarts?
ii Een oppervlakkig onderzoek, dat ieder zelfs zonder
ii astronomische hulpmiddelen kan instellen, bewijst het
j tegendeel. Reeds in de derde maand na den samen-
stand met de zon begint de loop van Jupiter merk- `
i= baar te vertragen; midden in de vnfde maand schijnt 5
de planeet korten tijd stil te staan, keert terug, be- fr
weegt zich de volgende vier maanden in omgekeer- .
den zin in vergelijking van vroeger, dus van de lin-
ker- naar de rechterhand, om dan weer om te keeren,
en na nog 41/Q maand in de vroegere richting te zijn
` voortgegaan, door de zon te worden ingehaald.
1;